حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
70
خواص الأشياء ( فارسى )
[ يك ] « 1 » مثقال ، زعفران يك درم ، بسّد و كهربا و قرنفل و زرنب و گشنيز خشك از هريك دو درم و نيم ، كبابه سه درم ، ورق گل سرخ و صندل مقاصرى از هريك پنج درم ، ياقوت و زر محلول از هريك درمى ، دارچينى دو درم ، زرنباد سه درم ، درونج عقربى يك درم و نيم ، منقّى نيم من ، عسل هليله چهار يكى ، كهربا و بسّد بايد كه سوخته باشد ، قند نيم من ؛ قند و عسل و شيرهء مويز در يكديگر به قوام آورند و داروها به آن بسرشند . مفرّح سرد : خفقان و ضعف دل كه از گرمى بود زايل كند ؛ صنعت آن : طباشير سفيد دو درم ، گاو زبان ده درم ، شيرهء آمله سى درم ، عصارهء زرشك ده درم ، صندل مقاصرى پنج درم ، بهمنين پنج درم ، درونج عقربى سه درم ، گشنيز خشك و ورق گل سرخ پنج درم ، و پوست بيرون پسته و مرواريد ناسفته و كهربا و بسّد و ابريشم محرق از هريك دو درم ، زعفران نيم درم ، ياقوت يك درم ، زر محلول و نقرهء محلول از هريك مثقالى ، آب سيب ترش چهل درم ، آب حماض چهل درم ، قند سفيد يك من به قوام آوردند و آبها بريزند و به قوام آورند و داروها بسرشند . مفرّح گرم : خفقان و ضعف دل كه از سردى بود زايل كند ؛ صنعت آن : زرنباد و درونج و گاو زبان از هريك شش درم ، بادرنجبويه سه درم ، كوفته و بيخته با شراب سيب بسرشند و يك شب رها كنند ، روز ديگر چهل مثقال عسل به قوام آورند و به آن بسرشند . مفرّح جواهر : اين مفرّح منسوب است به خواجه رشيد الدّين ، خفقان و وسواس و ضعف دل را سود دهد و جگر و گرده و مغز را قوّت دهد و لون نيكو كند و نشاط تمام آورد ؛ صنعت آن : ياقوت سرخ دو مثقال ، ياقوت زرد چهار مثقال ، ياقوت كبود چهار مثقال ، ياقوت سفيد چهار مثقال ، لعل سه مثقال ، فيروزج سه مثقال ، زمرّد يك مثقال و نيم ، عقيق چهار مثقال ، حجريشب سه مثقال ، مرواريد ناسفته چهار مثقال ، بسّد و كهربا از هريك دو مثقال ، حجر لاژود دو مثقال ، ابريشم محرق و ورق قرنفل از هريك سه مثقال ، پوست بيرون پسته چهار مثقال ، تخم فرنجمشك پنج مثقال ، آمله دو مثقال ، پوست هليلهء كابلى ده مثقال ، بادرنجبويه ده مثقال ، گل نيلوفر و صندلين و تخم بادرنجبويه و تخم بالنگو و قرنفل و دارچينى و كبابهء چينى از هريك سه درم ، گاو زبان پنج مثقال ، عصارهء زرشك پانزده مثقال ، عود قمارى چهار مثقال ، بادروج دو مثقال ، طين ارمنى دو مثقال ، طين مختوم چهار مثقال ،
--> ( 1 ) . به قياس افزوده شد .