دارچينى و زنجبيل و سليخه و سنبل و جوزبوّا و مصطكى و حبّ بلسان و قاقلهء كبار و صغار و زعفران از هريك پنج درم ، سقمونيا و تربد و حبّ النّيل از هريك درمى ، كوفته با عسل بسرشند . معجون سير : كه وصف ندارد ؛ صنعت آن : سير نيم من با شير گاو بجوشانند تا مهرّا شود و سه چهار يك عسل و سه وقيه روغن گاوى بر آن بريزند و بجوشانند تا به قوام آيد و اين داروها به آن حلّ كنند : قرفه و جوزبوّا و بسباسه و فلفل و مصطكى و قاقلهء كبار و صغار و هليلهء كابلى و دارچينى و زنجبيل از هريك ده درم ، كوفته و بيخته ، به روى آن افشانند و سرد مزاج را شايد كه خورد شربتى پنج مثقال . معجون خيار چنبر : مسهل صفرا و بلغم بود ؛ صنعت آن : تربد سفيد مجوّف خراشيده به روغن بادام چرب كرده چهل درم ، بنفشهء خشك سى درم ، نمك هندى و ربّ السّوس از هر يك هفت درم ، انيسون و رازيانه و مصطكى از هريك پنج درم ، سقمونياى مشوىكرده ده درم ، عسل خيار چنبر صد درم ، روغن بادام چهل درم ، داروها كوفته و بيخته ، با روغن بادام چرب كنند و به عسل خيار چنبر بسرشند و صد درم عسل و صد درم شكر به قوام آورند زيادت و بر سر آن كنند و بايد كه عسل خيار چنبر آتش نديده باشد ، شربتى هفت مثقال ، و اين تركيب رأس « 1 » و باه را قوّت دهد . معجون سورنجان : مخصوص است به مفاصل و نقرس و عرق النّسا و بلغم و صفرا ؛ صنعت آن : سورنجان مصرى شش درم ، ماهى زهره و زيرهء كرمانى و پوست بيخ كبر و شيطرج از هريك دو درم ، پوست هليلهء زرد هفت درم ، تخم كرفس و نمك هندى و ورق چنار و كف دريا از هريك مثقالى ، ورق گل سرخ و سقمونياى مشوى كرده از هريك سه درم ، تربد سفيد مجوّف و فلفل سفيد و رازيانه و سعتر از هريك مثقالى ، بوزيدان ده درم ، كتيراى خشك سه درم ، روغن بادام چهار مثقال و نيم ، عسل كف گرفته صد و پنجاه درم ، شربتى پنج مثقال يا هفت مثقال مفيد باشد . نوع ديگر : سورنجان شش درم ، بوزيدان دو درم ، ماهى زهره دو درم ، پوست بيخ كبر دو درم ، زيرهء كرمانى دو درم ، شيطرج هندى دو درم ، هليلهء زرد هفت درم ، تخم كرفس درمى و نيم ، تخم رازيانه درمى و نيم ، فلفل سفيد درمى ، سعتر دو درم ، نمك هندى و ورق حنا درمى و

--> ( 1 ) . س : رانش .