حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
56
خواص الأشياء ( فارسى )
نعوظ تمام آورد ؛ صنعت آن : شقاقل و بهمنين و سورنجان و بوزيدان و بسباسه از هريك پنج درم ، تودريين از هريك چهار درم ، سرّهء سقنقور پانزده مثقال ، خصية الثّعلب پانزده درم ، كبابهء چينى سه درم ، قرنفل و قضيب گاو سوده و مغز حبّ زلم و مغز جلقوزه و مغز حبّة الخضرا و نارگيل و خولنجان و لسان العصافير و قاقلهء كبار و تخم شلغم و دارفلفل از هريك پنج درم ، زنجبيل سه درم ، نارمشك و فرنجمشك و صندلين و خشخاش سفيد و ورق گل سرخ و بادرنجبويه و تخم هليون و اسارون و قرفه و درونج و خيربوّا و گل قرفه و قرنفل و جوزبوّا و اشنه از هريك پنج درم ، زعفران پانزده درم ، سعد هندى و زرنب و تخم بادرنجبويه و زرنباد و مصطكى و كرنب و تخم اسپست از هريك سه درم ، عود خام پانزده درم ، عنبر اشهب دو درم ، مشك خالص يك مثقال و نيم ، سنبل و سادج از هريك پانزده درم ، لعل يك درم و نيم ، ياقوت زرد و حجريشب سه درم ، مرواريد ناسفته پنج درم ، كهربا سه درم ، بسّد سه درم ، زر محلول سه درم ، نقرهء محلول سه درم ، جزو « 1 » اعظم خوب آزموده صد درم ، عسل به قدر حاجت . معجون لبوب كبير : منى بيفزايد و گرده و پشت را قوّت دهد و مثانه را پاك كند ، بلغم و ريگ و نعوظ تمام آورد و دل و دماغ را قوّت دهد و نشاط آورد ؛ صنعت آن : مغز پسته و مغز فندق و مغز جلقوزه و مغز بن « 2 » و مغز حبّ الزّلم و مغز گردكان و مغز حبّ قلقل و نارگيل و كنجد مقشّر از هريك ده درم ، خصية الثّعلب ده مثقال ، خشخاش سفيد پنج درم ، خولنجان سه مثقال ، دارچينى پنج مثقال ، شقاقل و بهمنين سرخ و گاو زبان از هريك پنج مثقال ، بهمنين سفيد ده درم ، لسان العصافير دو مثقال ، مغز دماغ گنجشك نر پنج مثقال ، قضيب گاو سوده سه مثقال ، بوزيدان سه مثقال ، بيخ بابونه پنج مثقال ، فرنجمشك پنج درم ، مرّ صافى پنج مثقال ، زرنباد و زرنب و زنجبيل و قرنفل و بسباسه و تخم بادرنجبويه از هريك سه درم ، عنبر اشهب پنج مثقال ، مشك خالص پنج درم ، زعفران دو درم ، مصطكى دو مثقال ، لعل دو درم ، ياقوت كبود يك مثقال ، زر محلول ده مثقال ، قند صافى كرده يك من ، عسل نيم من ، با يكديگر به قوام آورند و داروها به آن بسرشند . لبوب كبير ، نوع ديگر : دل و دماغ را قوّت دهد و منى بيفزايد و گرده و پشت را محكم كند و قضيب سخت كند و مثانه و گرده از ريگ پاك كند ؛ صنعت آن : مغز بادام و فستق و فندق و
--> ( 1 ) . س : كذا ؛ در متون طبّى يافت نشد ؛ شايد « جزر » ( هويج ) باشد ( ؟ ) . ( 2 ) . س : كذا ؛ همچنان يافت نشد .