حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
45
خواص الأشياء ( فارسى )
فانيد ده استير ، شربتى چهار درم با شراب كهن بياشامند . جوارش فلافل : وجع معده و بادهاى غليظ و سردى را نافع بود ؛ صنعت آن : فلفل ابيض و اسود و دارفلفل از هر [ يك ] « 1 » يك وقيه ، عود و بلسان نيم وقيه ، حماما و سنبل الطّيب از هريك پنج درم ، زنجبيل و سليخه و تخم كرفس و سيساليوس و اسارون از هريك دو درم ، راسن يك درم ، كوفته و بيخته ، شربتى دو درم به آب فاتر به ناشتا بياشامند . فنداديقون : نسخهء قانون « 2 » شيخ الرئيس اوجاع جگر را نافع بود « 3 » ؛ صنعت آن : زنجبيل و فلفل و سنبل از هريك شش درم ، مصطكى و نانخواه و انيسون از هريك چهار درم ، تخم كرفس و نعناع از هريك پنج درم ، كمون مدبّر و حبّ بلسان و سليخه و عاقرقرحا از هريك دو درم ، سادج يك درم ، كوفته و بيخته ، به سه وزن عسل كف گرفته بسرشند . جوارش الملوك : ناسور و سردى و درد مفاصل را سود دهد ؛ صنعت آن : هليلهء سياه و بليله از هريك سى و شش مثقال ، شونيز بيست و چهار درم ، فلفل و اشّق و زنجبيل و دارفلفل و فلفل مويه از هريك دو مثقال ، كبابهء چينى و عسل بلادر از هريك شش مثقال ، كوفته و بيخته ، با سيصد مثقال فانيد به قوام آورند و بسرشند و بندقه سازند هريك به وزن دو مثقال و دست به روغن زيد چرب كنند و بندقه مىسازند ، شربتى يك بندقه با گلاب مفيد بود . جوارش خسروى : اشتها پديد آورد و رنگ روى را سرخ كند و گرده سخط كند و قوّت باه بيفزايد و نشاط آورد ؛ قاقلهء كبار و صغار و بسباسه از هريك چهار درم ، زنجبيل و دارفلفل از هريك هشت مثقال ، اشنه دو درم قرفه يك درم ، قرنفل و زعفران از هريك سه درم ، جوزبوّا پنج درم ، سنبل و مصطكى و عنبر از هريك دو درم ، مشك و بزر البنج و افيون از هر يك يك درم ، عسل سه وزن ادويه ، شربتى به حسب مزاج . جوارش كرويا : وجع معده را نافع بود ؛ صنعت آن : كرويا و نانخواه و تخم كرفس و زنجبيل و سيساليوس و تخم كرز از هريك سه درم ، مغز بادام تلخ شش درم ، منقّى پنج درم ، به عسل بسرشند ، شربتى يك بندقه باشد . جوارش مسيحى : تقويت باه بكند و نشاط آورد و گرده سخط كند . تركيب مولانا مرحوم
--> ( 1 ) . به قياس افزوده شد . ( 2 ) . س : قارون . ( 3 ) . يا اين مطلب افزودهء كاتبان است ؛ يا اين كه اگر نوشتهء مؤلّف يا مترجم باشد ، نشانگر ردّ انتساب اين كتاب به زكرياى رازى است ؛ چرا كه تولّد و وفات ابن سينا بعد از رازى است و حدود يك قرن از هم فاصلهء زمانى دارند .