حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
20
خواص الأشياء ( فارسى )
باب اوّل در شرابها و ربّها سكنجبين : دفع صفرا بكند و محروران را نافع بود و تشنگى بنشاند ؛ صنعت آن : قند صافى كرده يك من ، سركهء انگورى يك من ، پودنه يك چهار يك ، در يكديگر بجوشانند تا قوام گيرد و قدرى گلاب بر سر آن كنند و فرو گيرند . سكنجبين بزورى : سدّهء جگر بگشايد و بول براند و مستسقى را نافع بود ؛ صنعت آن : پوست بيخ كاسنى تازه و پوست بيخ كرفس از هريك ده درم ، تخم كاسنى نيم كوفته نيم درم ، مغز سه تخم از هريك پنج درم ، نيم كوفته كنند و در آب و سركه خوسانند يك شبانهروز و بجوشانند و بپالايند و يك من قند اضافه كنند ، چنان كه رسم است . سكنجبين بزورى گرم : سدّهء جگر و معده بگشايد و بول براند ، فضول از معده پاك كند و مستسقى را نافع بود و تشنگى كاذب بنشاند . صنعت آن : تخم كرفس و رازيانه و انيسون از هر يك پنج درم ، پوست بيخ رازيانه و پوست بيخ كرفس تازه از هريك ده درم ، تخم كاسنى و تخم كشوث از هريك پنج درم در يك چهار يك سركهء صافى و نيم من آب خوسانند ؛ روز ديگر بجوشانند و صافى كنند و يك من قند صاف كرده اضافه كنند . سكنجبين ريوندى : يرقان و جگر گرم را نافع بود ؛ صنعت آن : تخم كاسنى نيم كوفته بيست درم ، ريوند چينى سوده پنج درم ، در كيسه كنند و چهل مثقال سركهء صاف و يك من و نيم آب مىزنند و زمان زمان كيسه را مىمالند تا تمام شيره باز دهد و آبها كم شود و يك من قند صاف اضافه كنند و اگر ده درم تخم شاهترج و تخم كشوث اضافه كنند ، بهتر باشد . نوع ديگر : سدّه بگشايد ؛ تخم كاسنى نيمكوفته بيست درم ، ريوند چينى سوده پنج درم ، در كيسه كنند و چهل مثقال سركهء صاف و يك من و نيم آب مىزند و زمان زمان كيسه را مىمالند تا تمام شيره باز دهد و آبها كم شود و يك من قند صاف اضافه كنند و اگر ده درم