( K . Kawass - al - as ? ya ) alphabetish nam . 11 , 234 steinschneider Virchows Archiv 86 , p . 122 . در ضميمهء اول كتاب خود ، چاپ ليدن ( از صفحهء 419 - 417 ) ، 1937 ميلادى از كتاب مزبور ياد مىكند . همچنين در جلد اول بركلمان ( صفحهء 270 ) تحت عنوان : 1 - ( De proprietatibus ; membrorum hebr . 7 . ايضا : بركلمان ، 1937 ميلادى ، صفحهء 421 : 2 - De Aegritudinibus praeconum aus Hebr . zuzammenn mit de proprietatibus membrorum et utilitatibus et nocummentis animalium Aggregatus ex dictis antiquorom S . B . Locatellus Venet . 1497 . كه ترجمهء آن در حقيقت « خواص اشياء » مىباشد ، مذكور افتاده است . تحت عنوان « كتاب الخواص و الاشياء المقوّمة للامراض » ، به شمارهء 141 ( طب ) در كتابخانهء تيمور پاشاى قاهره موجود است « 1 » . آقاى احمد منزوى ، در فهرستوارهء كتابهاى فارسى ، به اين كتاب اشاره كرده است و از آن به دو نسخه در كتابخانه‌هاى ايران اشاره كرده است ؛ وى مىنويسد : « در سرآغاز آن آمده : كتاب را بو على ( ؟ ) به يونانى نگاشته و محمد بن زكريا به فارسى برگردانده است ( كه جور نيست ) . . . » ، و نسخى از آن در پزشكى ايران ، ش 116 ؛ و اشكورى ، ش 87 - 14 / 86 ياد كرده است « 2 » ؛ و آغاز و انجام آن را ذكر كرده كه همين كتاب مىباشد . استاد عبد الحسين حائرى نيز از وجود يك نسخه از اين كتاب در كتابخانهء مجلس اطلاع دادند كه گويا از كتب تازه خريدارى شده است كه هنوز فهرست نشده است . در باب چهارم اين كتاب به مطلبى اشاره شده است كه انتساب كتاب را به زكرياى رازى ردّ مىكند ؛ در مدخل « فنداريقون » نوشته است : « نسخهء قانون شيخ الرئيس . . . » ، كه نشان مىدهد كه اين مطلب افزودهء كاتبان است كه در اين صورت باز مسئلهء انتساب به قوّت خود باقى است ؛ و گرنه با توجه به تقديم و تأخر اين دو دانشمند بزرگ ( رازى و ابن سينا ) و بعد زمانى حدود يك قرن از همديگر چنين امرى محال و ساختگى به نظر مىآيد « 3 » . و اين احتمال هم به نظر مىرسد كه « محمد بن زكريّا » نامى غير از زكرياى رازى بوده كه اين كتاب را از يونانى به فارسى ترجمه كرده است . از آن چه گفته شد ، چنين برمىآيد كه رازى به احتمال دو كتاب با عنوان « خواص الاشياء » دارد كه يكى تأليف اوست كه با عنوان معروف « كتاب الخواصّ » شناخته شده و در فهارس مسطور است ؛ و ديگرى

--> ( 1 ) . مؤلفات و مصنفات رازى ، صص 328 - 327 . ( 2 ) . فهرستوارهء كتابهاى فارسى ، احمد منزوى ، ج 5 ، تهران ، انجمن آثار و مفاخر فرهنگى ، 1380 ، ص 3441 . ( 3 ) . ر ك : خواص الاشياء ( متن كتاب حاضر ) ، ص 27 ، باب چهارم ، فنداريقون .