حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
114
خواص الأشياء ( فارسى )
سى دانه ، بنفشه پنج درم ، فلوس خيار چنبر ده درم ، همه در آب گرم خوسانند ، روز ديگر بپالايند و بيست درم ترنجبين و ده درم شكر در آن حل كنند و بازخورند . نقيع صبر : خداوند درد سرگرم را مفيد بود ؛ صنعت آن : آب كاسنى هشتاد مثقال و چهار دانگ صبر در آن حل كنند و در شيشه كنند و سه روز در آفتاب نهند و شب در جاى گرم نهند ، روز سيم بپالايند و بازخورند . نوع ديگر : درد سر بلغمى را سود دهد ؛ صنعت آن : سعد و افسنتين و فقّاح اذخر و تخم كرفس و باديان و نانخواه و زيره از هريك كفى ، در يك من و نيم آب بپزند تا به نيم من آيد ، بپالايند و بيست درم صبر در آن حل كنند و سه روز در آفتاب نهند و فرود آرند ؛ شربتى سى درم باشد با سه درم روغن بيد انجير . ماء الاصول : خداوند فالج و لقوه و صرع را سود دهد و استسقا و سنگ گرده و مثانه و مفاصل و سدّهء جگر و سپرز را بگدازد ؛ صنعت آن : پوست بيخ كرفس و پوست بيخ باديان از هريك ده درم ، بيخ كبر پنج درم ، تخم كرفس و انيسون و باديان و بيخ اذخر از هريك چهار درم ، حبّ بلسان و اسارون از هريك دو درم ، عود بلسان و بوزيدان از هريك سه درم ، سليخه سه درم ، جنطيانا دو درم ، هزار اسفند سه درم ، مويز منقّى بيست درم ، در دو من آب بپزند تا باز يك من آيد ، بپالايند . شربتى يك وقيه با دو درم روغن بيد انجير و پنج درم روغن بادام تلخ به كار دارند . از جهت استسقا : فقّاح اذخر و سنبل و غافث و كمافيطوس و كمادريوس و افسنتين رومى از هريك سه درم ، زرشك ده درم درافزايند . جهت صرع و فرود آمدن حيض : زراوند طويل و مدحرج و قنطوريون باريك از هر يك سه درم درافزايند . جهت سنگ گرده : عنب الثّعلب و پر سياوشان از هريك چهار درم ، تخم خربزه نيم درم ، كوفته ، دو درم انجير خشك ، ده عدد اسبغول و قنطوريون سه درم درافزايند . از جهت نقرس : پوست حنظل و شيطرج و قنطوريون و نانخواه و سورنجان و بوزيدان و ماهى زهره از هريك پنج درم درافزايند . شراب اصول : بسفايج نيم كوفته سه درم ، بيخ مهك نيم درم ، پوست بيخ رازيانه ده درم ، پوست بيخ كبر پانزده درم ، راسن نيم كوفته هفت درم ، سيساليوس پنج درم ، عاقرقرحا و