حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
113
خواص الأشياء ( فارسى )
مطبوخ افسنتين : خداوند معدهء گرم و ضعف را سود دهد و معده را پاك كند ؛ صنعت آن : افسنتين رومى پنج درم ، گل سرخ تازه دو مثقال ، خرماى هندى بيست درم ، ترنجبين در آن حل كنند ، به يك درم ايارهء فيقرا حبّ سازند و فرو برند و جلّاب از عقب بازخورند . مطبوخ افتيمون : خداوند ماليخوليا و قوبا و جرب و بهق را سود دهد ؛ صنعت آن : هليلهء سياه و كابلى از هريك پنج درم ، بسفايج فستقى چهار درم ، افتيمون هفت درم ، سناى مكّى پنج درم ، اسطوخودّوس پنج درم ، تربد نيم درم ، كوفته ، سه درم لسان الثّور و بادرنجبويه و غافث از هريك چهار درم ، مويز منقّى سى دانه ، تخم فرنجمشك و انيسون از هريك دو درم ، غاريقون يك درم ، به پشت غربال ببيزند و با قدرى عسل بسرشند و سى درم شكر در جلّاب حلّ كنند با غاريقون و بازخورند . مطبوخ خيار چنبر : اخلاط سوخته فرود آورد ؛ صنعت آن : هليلهء زرد هفت درم ، خرماى هندى پانزده درم ، عنّاب و آلوى سياه و مويز منقّى از هريك سى دانه ، گل سرخ و بنفشه سه درم ، نعنا سه شاخ ، پخته و پالوده ، بيست درم فلوس خيار چنبر ، پانزده درم شكر در آن حل كنند و بازخورند . مطبوخ سورنجان : جهت درد مفاصل نافع بود : هليلهء زرد و كابلى از هريك پنج درم ، شاهترج هفت درم ، سناى مكّى پنج درم ، تخم كرفس و باديان و انيسون و سورنجان و مصطكى و اسارون و بوزيدان و ماهى زهره از هريك دو درم ، پخته و پالوده ، سى درم ترنجبين در آن حل كنند و بازخورند ، ايارهء فيقرا يك درم ، تربد ابيض چهار دانگ ، غاريقون دو دانگ ، حبّ سازند و فرو برند و جلّاب از عقب بازخورند . مطبوخ قنطوريون : قنطوريون باريك سه درم ، تربد و بسفايج فستقى نيم كوفته از هر يك سه درم ، مويز منقّى چهل درم ، پخته و پالوده ، يك مثقال ايارهء فيقرا فرو برند و جلّاب از عقب بازخورند ، [ آب ] « 1 » فرود آمدن از چشم باز دارد . نقيع هليله : خداوند درد سرگرم را سود دهد ؛ صنعت آن : هليلهء زرد كوفته ده درم ، آب آلوى سياه صد درم ، در هاون چندان بمالند كه آب آلو قوّت هليله بستاند ، و اگر به عوض آب آلو ، خرماى هندى كنند ، شايد ؛ با بيست درم جلّاب بازخورند . نقيع الفواكه : مسهل صفرا بود : هليلهء زرد كوفته ده درم ، آلوى سياه بيست درم ، سپستان
--> ( 1 ) . به قياس افزوده شد .