حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
110
خواص الأشياء ( فارسى )
باب شانزدهم در داروهاى چشم سرمهاى كه دمعه باز دارد و خارش بنشاند : توتياى مغسول كرده ده درم ، هليله و دارفلفل و صبر و زردچوبه از هريك پنج درم ، كوفته و بيخته سحق كرده به كار دارند . دارويى كه خارش و خيرگى ببرد : قليمياى زر ده درم ، مس سوخته پنج درم ، اسفيداج و نمك اندرانى از هريك دو درم ، نشادر و جعده و فلفل و زبد البحر و قرنفل و اشنه از هريك درمى ، كوفته و سحق كرده به كار دارند . نوع ديگر : فرود آمدن آب و دمعه باز دارد ؛ صنعت آن : شادنج مغسول و سرمه و سادج و سرطان بحرى و توتيا و مس سوخته و صبر و زعفران از هريك دو درم ، فلفل و دارفلفل و نشادر از هريك درمى ، كوفته و سحق كرده به كار دارند . توتياى غوره : كه سلاق و مو و جرب و سبل را سود دهد ؛ صنعت آن : توتياى كرمانى يك وقيه ، زردچوبه نيم وقيه ، هليلهء زرد و زنجبيل از هريك پنج درم ، دارفلفل و ماميران از هر يك دو درم و نيم ، نمك هندى درمى ، كوفته به آب غوره بپرورند ، چند روز ديگر خشك كنند و سحق كنند . توتيايى كه در علّت وردينج سود دارد : توتياى كرمانى و شنج سوخته از هريك ده درم ، شكر طبرزد سفيد پنج درم ، كوفته و سحق كرده به كار دارند ؛ و اگر به جاى شكر ، نبات كنند ، بهتر باشد . دارويى كه در وردينج به كار دارند : انزروت و نشاسته و صمغ عربى و نبات مساوى كوفته و سحق كرده به كار دارند . كحل الجواهر : سرمهء اصفهانى و توتياى هندى از هريك ده درم ، سرطان بحرى و مرواريد از هريك شش درم ، مرقشيثا و مرجان و دهانهء فرنگى و عقيق و شيح سوخته و ذهب و فضّه و ماميران و فلفل ابيض و دارفلفل و اقليميا و روى سوخته و شادنج مغسول از هريك