حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
105
خواص الأشياء ( فارسى )
گوش نهند . دارويى كه درد گوش ببرد : زهرهء گاو تازه ده درم ، روغن خيرى پنج درم ، در يكديگر بجوشانند تا ترى زهره ببرد و روغن بماند ، قطرهاى در گوش مىچكانند . دارويى كه ريم از گوش پاك كند : دم الاخوين و صبر و انزروت و مرّ و كندر و خبث الحديد و زنگار از هريك دو درم ، كوفته ، فتيله به انگبين آلوده كنند و دارو به آن پاشند و در گوش نهند . دارويى كه گرانى گوش ببرد ؛ صنعت آن : خردل ابيض بكوبند و انجير بشكافند و تخم عسل از وى دور كنند و بوره و قردمانا در آن بسرشند و به سان فتيله راست كنند و در گوش نهند . نوع ديگر : تخم حنظل سه درم ، بورهء ارمنى يك درم ، جند بيدستر و زراوند و افسنتين رومى از هريك يك درم و نيم ، فرفيون و قسط از هريك يك درم كوفته به زهرهء گاو بسرشند و شياف سازند . در وقت حاجت در روغن بادام تلخ حل كنند و به گوش چكانند . دارويى كه كرم گوش بكشد : برگ شفتالوى تازه كوفته و فشارده و آب فودنه و آب ترب از هريك پنج درم ، خربق سفيد و بوره و سقمونيا و افسنتين و زراوند از هريك درمى ، بدان آبها بسرشند و خشك كنند و به وقت حاجت بسايند و به گوش چكانند . دارويى كه سفيدى كه بر ناخن افتد ، ببرد : زرنيخ و شبّ يمانى و گوگرد از هريك يك جزو ، زفت رومى دو جزو ، زفت در سركه و انگبين بگدازند و دارو به آن بسرشند و طلا كنند و ببندند . دارويى كه پوستها كه بر ناخن برخيزد ، باز دارد : صنعت آن : مصطكى سه درم ، در روغن گل بگدازند و دو درم نمك به آن بياميزند و بر آن موضع نهند و ببندند . دارويى كه گرانى و سستى زبان ببرد : نشادر و فلفل و عاقرقرحا و خردل ابيض مساوى ، كوفته و بيخته ، هر روز چند بار به شيب زبان مىمالد . دارويى كه دميدگى دهان ببرد : صنعت آن : طباشير و تخم گل و لسان الحمل و هليلهء زرد و گلنار و برگ زيتون و كزمازو و شبّ يمانى و شياف ماميثا ، كوفته و بيخته در دهان مىافشانند . دارويى كه دهان سياه شده باشد ، پراكند : برگ زيتون و اقاقيا از هريك ده درم ، شبّ يمانى چهار درم ، قلقطار چهار درم ، بيخ سوسن سى درم ، سعد هندى چهار درم ، زعفران