حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

99

خواص الأشياء ( فارسى )

درم ، خلّ الخمر پنج درم ، بياميزند و روز اوّل به كار دارند ، روز دوم و روز سوم سركهء عنصل كنند و قدرى جند بيدستر . ضمادى : كه در بيمارى حارّه وقت هذيان به كار دارند ؛ صنعت آن : آرد جو ده درم ، و سبوس گندم پنج درم ، خطمى و بنفشه از هريك هفت درم ، كوفته و بيخته ، به آب برگ بيد و روغن گل و سركه ضماد كنند و اگر برگ بيد نباشد عرق بيد كنند . طلاى صداع : مازو و گلنار و اقاقيا و سنگ از هريك جزوى ، صبر و زعفران از هريك نيم جزو ، با گلاب بسرشند و بر صدغ و پيشانى طلا كنند . ضمادى : كه معدهء ضعيف را قوّت دهد ؛ صنعت آن : لادن و افسنتين و مصطكى از هريك جزوى ، صبر دو جزو ، خرماى قصب و گل سرخ از هريك جزوى و بيست درم آبى در شراب بيخته كنند و در يكديگر بسرشند و ضماد كنند در معده زمانى كه خالى باشد . ضماد صداعى : كه از زخمى تولّد كند ؛ صنعت آن : مورد و برگ سرو بپزند و بكوبند نرم ، اكليل الملك و قصب الذّريره و شبّ يمانى و گل ارمنى كوفته و بيخته و قدرى لادن در روغن سوسن گداخته ، همه با يكديگر آميخته كنند و طلا كنند . دواى حبّ القرع : وظيفه آن كه سه روز ، هر روز صباح شير گوسفند چهار يكى ، شكر سرخ ده مثقال باز خورد . غذا نخود آب و مرغ فربه ، روز چهارم اين داروها كوفته و بيخته و بر سر شير شكر كنند و بنوشند ؛ صنعت آن : تربد يك درم ترمس يك درم ، قنبيل سرخس نيم درم ، برنك كابلى مقشّر نيم درم ، حبّ النّيل نيم درم ، مقل ازرق از هريك دانگى ، به دستورى كه قلمى شد به عمل آورند ، ميانهء روز قدرى سركهء كهن به آب گرم از عقب داروها به همان دستور بخورند . تربد يك درم ، ترمس يك درم ، قنبيل يك درم ، سرخس يك درم ، برنك كابلى مقشّر يك درم ، حبّ النّيل نيم درم ، قسط تلخ نيم درم ، نارجيل كهن يك درم ، كوفته و بيخته بر سرشير شكر بازخورد و بعد از آن قدرى كشك و سير بليسد ، اميد كه نافع بود . ضمادى : كه درد ذات الجنب را بنشاند ، ناف و تهيگاه و كمرگاه را و پهلو بدان طلا كنند ؛ صنعت آن : بنفشه دو درم ، خطمى و حلبه كوفته و قدرى روغن بنفشه به يكديگر بپزند و طلا كنند . طلاى نقرس : مغاث و خطمى و آرد جو و تخم مرّ و سورنجان و زردهء تخم‌مرغ و روغن گل مساوى ، اگر مادّهء صفرايى و رطوبت بود حضض و صبر و مرّ و صندل و ماميثا و زعفران از