حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

85

خواص الأشياء ( فارسى )

زعفران از هريك چهار دانگ ، هليلهء زرد و ماهى زهره و سورنجان مصرى از هريك ده درم ، خردل و شيطرج و تخم حنظل و وج و نمك هندى از هريك چهار درم ، كوفته و بيخته ، به آب كرفس حبّ سازند ؛ شربتى دو درم و نيم ، و اگر به آب كاكنج حبّ سازند ، بهتر باشد . حبّ شيطرج صغير : كه خواص اين نزديك است به آن : پوست هليلهء زرد ده درم ، صبر اسقوطرى بيست درم ، زنجبيل دو درم ، فلفل و دارفلفل از هريك درمى ، خردل سه درم ، شيطرج هندى و نمك هندى و تخم حنظل از هريك دو درم ، فانيد چهار درم ، در آب بگدازند و داروها كوفته و بيخته ، به آن بسرشند ؛ شربتى دو درم تا سه درم . حبّ غافث : يرقان و درد جگر را سود دهد ؛ صنعت آن : صبر و غافث و پوست هليلهء زرد مساوى كوفته ، به آب كرفس حبّ سازند . حبّ شاهترج : جرب را سود دهد ؛ صنعت آن : هليلهء زرد و هليلهء سياه از هريك پنج درم ، صبر اسقوطرى هفت درم ، سقمونيا دو درم و نيم ، كوفته و بيخته به آب شاهترج حبّ سازند ؛ شربتى سه درم . نوع ديگر : كه جرب را سود دارد : صبر درمى ، هليلهء زرد درمى ، ورق گل سرخ دانگى و نيم ، كتيرا دانگى ، سقمونيا دانگى و نيم ، به آب شاهترج حبّ سازند . حبّ مقل : خداوند شقاق را طبع نرم دارد و محرور را موافق بود ؛ صنعت آن : هليلهء كابلى بيست درم ، مقل دو درم ، كتيرا پنج درم ، انجير سى عدد در آب بپزند تا مهرّا شود و بپالايند و مقل و كتيرا در آن حل كنند و هليله به آن بسرشند و هر شب دو درم به كار برند . حبّ مقل ، نوع ديگر : كه درد مقعد و درد بواسير را ببرد ؛ صنعت آن : هليلهء سياه و بليله و آمله از هريك جزوى ، و مقل برابر همه ، مقل در آب حل كنند و داروها به آن بسرشند ؛ شربتى دو مثقال . حبّ مقل : كه خون ناسور را باز دارد ؛ صنعت آن : هليلهء كابلى و بليله و آمله از هريك ده درم ، بسّد و كهربا و صدف سوخته و شاخ بز كوهى سوخته از هريك پنج درم ، شبّ يمانى سه درم ، مقل بيست درم ، مقل در آب كنند تا حل شود و داروها به آن بسرشند ؛ شربتى هر صبح دو درم . نوع ديگر : همان خواص دارد : هليلهء كابلى به روغن گاو بريان كنند سى درم ، كهربا ده درم ، مقل چهار درم ، در آب كنند تا حل شود و داروها به آن بسرشند .