هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
64
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
با يك طاقه شال عمامه و لباده ترمه . [ 3 ] حكومت و شيخيت فلّاحيه « 1 » به « شيخ جعفر خان شيخ المشايخ » ، « 2 » با يك طاقه شال عمامه و لباده ترمه تنپوش . [ 4 ] حكومت و والىگرى حويزه به « مولا عبد اللّه خان » با عطاء يك طاقه شال عمامه و لباده ترمه . [ 5 ] رياست و شيخيت آل كثير دزفول ، به « شيخ على ابن قافل » ، با يك طاقه شال . [ 6 ] رياست و شيخيت آل كثير شوشتر ، به « شيخ فرحان » ، با يك طاقه شال . [ 7 ] تفويض زراعت نهر هاشم ، به « سيد نعمه سيف السادات » . [ 8 ] حكومت بندر ناصرى ، براى « شيخ عبود خان سرهنگ » ، برادرزاده « شيخ خزعل خان « 3 » » . ابدا راه توسط براى هيچيك از اجزا باز نيست و منحصر به شخص محترم « ايالت » است . تمام امور ، از جزئى و كلّى با خودشان است . از اين گذشته ، هيچكدام از رؤساى « در خانه » ، اختيار بر كار خود ندارند ؛ مثل اينكه « منشى » اختيار دادن « حكم » و گرفتن « رسوم » از كسى ندارد . و همچنين « مستوفى » در دادن « برات » و « صندوقدار » از « خلعت » و « فراشباشى » از حبس و كذلك فعلل و تفعلل . و همه موقوف به رأى و اجازهء خود شخص « ايالت » است و بس . در اينصورت حالت اجزا در همچو حكومت معلوم است چه خواهد بود ، و تمام امورات هم درهمبرهم دور تحت يك ترتيبى است ، كه دخلى به هيچترتيب حكومتهاى « ايران » ندارد . و مقررى مختصرى براى بعضى از اجزاء قرار دادهاند ، و آن را هم به يك زحمتى مىرسانند ، كه طبع منزجر مىشود - على اللّه فى كلّ الامور توكّلى ؛ اللهم اجعل عاقبت امورنا خيرا . آثارهاى قديم شوشتر
--> ( 1 ) . فلاحيه يا شادگان امروزى ، كه در روزگار باستان « دورق » نام داشته و منطقهاى محروم و بدآبوهوا در جنوب خوزستان مىباشد . اين شهر در سال 1385 ه . ش . 8613 خانوار و 171 ، 49 نفر جمعيت داشته است . ( 2 ) . وى سال بعد ( 1316 ه . ق . ) از پرداخت ماليات خوددارى كرده ، نافرمانى آشكار ساخت . سردار اكرم با سپاهى بر سر او رفته ، وى را دستگير نموده و مريعى نامى را براى جمعآورى ماليات فلاحيه ( شادگان ) برگماشت . ( تاريخ پانصد ساله خوزستان ، 207 ؛ تاريخ خوزستان ، 503 ) . ( 3 ) . شفاعت .