هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

591

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

حواس و خيالات به طرف ارض اقدس بود و قبل از وقت هم تحريرا مرخصى داده بودند . لهذا از جناب محمّد قلى خان نايب ناظر ، كه شرف حضور داشتند و نوعى سابقهء لطف با داعى داشتند ، خواهش كردم [ كه ] به طرز خوشى به‌عرض برسانند كه ترك اولى به نظر نيايد ، عوض اين شرفيابى ، در روضهء مطهّره نايب الزياره خواهم بود . شب در مقام لازم التكريم حضرت عبد العظيم با حضور جناب ميرزا اسد الله خان ناظم الدوله اخوى و معتمد السلطان ميرزا حسن خان عمو اوغلى منشى اسرار و مقرّب الخاقان آقاى ميرزا باقر خان ، رئيس مجلس عدليه و ميرزا محمد خان ، منشى خاصّه دار الشوراى كبرى ، كه عمّه‌زاده‌اند و بعض اقوام و بستگان ديگر به سر برد . جناب مؤتمن السلطان ، آقاى ميرزا مصطفى خان مؤتمن الدوله « 1 » ، پسر مرحوم مغفور « وزير خارجه » و بعض آقايان ديگر نيز به آن‌جا تشريف آورده ، شبانه مراجعت نمودند . آقايان گرام جناب اجلّ آقاى ميرزا نصر اللّه خان مشير الملك « 2 » ، نايب اوّل وزارت جليلهء خارجه ، كه از مردمان خوب دنيا و حالا به لقب مشير الدوله ملقّب و « وزير مهام خارجه » مىباشند ، با جناب معتمد السلطان جعفر قلى خان سهام الدّوله پسر مرحوم مغفور قنبر على خان سعد الملك شب را آن‌جا ماندند . بعض رفقاى تهران هم بودند . « 3 » صبح با حضرات سوار شده ، آمديم تا به جايى كه راه تهران و خراسان آن‌جا از هم جدا مىشد ، از حضرات وداع كرده ، روانه شديم . داعى به سمت ارض اقدس ، ايشان به [ سوى ] تهران . مفارقت آقايان ، با انس و الفتى كه بود ، خيلى اثر داشت ؛ ولى شوق زيارت آستان مولى براى من مايهء تسلّى بزرگ بود . و شب مزبور ، در آن مكان شريف ، اين قطعه به نظر آمد :

--> ( 1 ) . وى در سال 1900 م . كارگزار آذربايجان بود . ( فرهنگ رجال قاجار ، 187 ) . ( 2 ) . ميرزا نصر الله خان مشير الدوله نائينى يا مشير الملك ، در 1845 م . به دنيا آمد . در 17 سالگى به استخدام وزارت خارجه درآمد و در 1886 م . ملقب به « مصباح الملك » و در 1891 م . به « مشير الملك » ملقب گرديد . در 1893 م . معاونت وزارت خارجه به او سپرده شد و تا 1896 م . در اين منصب بود . در 1897 م . وزير لشكر و از 1899 تا 1906 م . / 1278 تا 1285 ه . ش . وزير خارجه بود . به وى مشير الدوله اول يا مشير الدوله بزرگ هم مىگويند و در سال 1324 ه . ق . / 1906 م . نخست‌وزير ايران شد و تا محرم 1325 ه . ق . / 1907 م . در اين سمت بود . وى در سال 1325 ه . ش . در سن 62 سالگى درگذشت . ( فرهنگ رجال قاجار ، 168 ؛ فرهنگ فارسى معين ، 6 / 5201 ) ( 3 ) . در اصل : بود