هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
588
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
امير كبير - دامت شوكته - مىباشد ، كه نقشهء او را به تفصيل ديدم ، ولى فرصتى به رفتن [ به ] آنجا نشد . در ايّام اقامت [ در ] دار الخلافه ، از جانب حضرت و الا ، هرگونه التفات و فقيرنوازى ظاهر شد ؛ و گاهى خودشان ، گاه حضرت عليّه عاليه منير السلطنه ، والدهء ما جدهشان كه در حق سادات ارادت مخصوص دارند ، ميرزا محمد خان منشىباشى قزوينى و حاجى على خان سرتيپ ، پيشخدمت خاصه و گاهى آغا سلطان خواجهباشى را براى احوالپرسى مىفرستادند و از احوال داعى غفلت نداشتند . خان [ ه ] ها و عمارتهاى دار الخلافه ، به جهت آب نيز به اغلب بلاد ايران تفوق دارد ؛ كه غالب خان [ ه ] ها آب جارى و آب تازه دارد . خيابانهاى خوب عريض باصفا به حكم شاهنشاه - روحنا فداه - ساختهاند ، كه نهايت امتياز « 1 » [ را ] دارد . دكاكين و بازارهاى خوبى نيز هست كه معمور و داير است . ارباب صنايع قابل از هر صنف هست . اگر شخص ممر معاش وسطى داشته باشد ، براى اقامت و تعيّش تهران حالا بهترين جاهاست ، كه سواد اعظم است ؛ ولى با نقصان مايه و شماتت همسايه اقامت [ در ] آن جا خالى از صعوبت نيست ، خاصه اينكه طرف رجوع و محلّ « بخل » و « حسد » و مورد « تهمت » باشد . شعر بغداد دار لاهل المال طيّبة * و للمفاليك دار الصنك و الضيق از جملهء جاها كه سياحت شد و مطبوع به نظر آمد ، باغ و عمارت جناب آقاى ظهير الدوله « 2 » است . باغ ايشان در خيابان خوبى واقع شده [ است ] . روز سيزدهم عيد نوروز جناب معظم از داعى و بعض منسوبان به نهار [ در ] همان باغ
--> ( 1 ) . در اصل : امتيار ( 2 ) . باغ ظهير الدوله اثر تاريخى دوره قاجار است كه به شماره 2001 مورخ اول اردىبهشت 1377 ه . ش . در فهرست آثار ملى كشور ثبت شده و در خيابان دربند واقع است . گورستان ظهير الدوله هم بخشى از آن مىباشد .