هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

584

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

بعض ديگر از امرا و امنا ، كه آن‌وقت‌ها ديدم ، در كارها به عكس او بىنهايت عجول بودند ؛ به‌طورى كه غالبا مىخواستند بدون تمهيد مقدّمه اخذ نتيجه نمايند . به عقيدهء داعى چنان‌كه اين‌گونه عجله مذموم است ، آن قسم تأنى نيز خالى از عيب نخواهد بود ، كه آن حالت به جهت تأخير ، ظهور نتيجه و كثرت انتظار انسان را بيكاره قلم مىدهد و مردم را مأيوس مىنمايد ؛ خاصّه اين‌كه علت تأخير هم معلوم نبوده باشد . مصراع مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد . قال على ( عليه السلام ) : « الفرصة تمر مرّ السحاب فانتهز و افرص الخير » . از جملهء عمارت‌ها ، عمارت جناب اجلّ اكرم آقاى ميرزا فتحعلى خان صاحب ديوان است ، كه از اجلّه وزراء و اعزّهء نجبا [ و ] خانواده بزرگ و شخص باكفايت هستند . خودشان حكومت شيراز را داشتند . پسرش لطفعلى خان [ در ] تهران بود . ناخوش بود . ديدن كردم . جوان بسيار قابلى ، باهوشى [ و ] مهربانى بود . از ايّام پيشكارى صاحب ديوان در آذربايجان با او آشنايى بود . افسوس با همان ناخوشى مزمن ، كه چند ماهى طول كشيده بود ، بالاخره وفات كرد . وفات او بسيار به من اثر نمود . پس از وفاتش ، روزى به همان عمارت رفته بودم . حالت ملامت غريبى از خود استنباط كردم . بيت پس از مرگ جوانان گل مماناد * پس از گل در چمن بلبل مخواناد عمارت مرحوم مغفور ميرزا عبد الوهّاب خان شيرازى نصير الدوله كه در ايّام حكومت خراسان ملقب به آصف الدوله « 1 » شدند ، آن‌هم با سليقه و مجلل و ممتاز بود .

--> ( 1 ) . عبد الوهاب آصف الدوله ، سياست پيشهء روزگار ناصر الدين شاه قاجار ، در سال 1242 ه . ق . / 1826 م . به دنيا آمد . سال‌هاى نخستين زندگى را در زادگاهش شيراز به تحصيل مقدمات زبان فارسى و عربى گذراند . سپس در ادب شهرتى يافت و با تخلص « يزدانى » شعر سرود . در 31 سالگى معاون وزير خارجه ( نايب الوزاره ) شد و در 1278 ه . ق . / 1861 م . براى انتظام امور مهام خارجه به تبريز رفت و 8 سال در آن شهر به سر برد . در 1288 ه . ق . / 1871 م . از سوى شاه به « نصير الدوله » ملقب شد . در 1290 ه . ق . رييس گمرك‌خانه ، 1291 ه . ق . وزير تجارت و عضو دار الشوراى كبراى ناصرى ، در 1301 ه . ق . با لقب جديد