سفر خراسان [ شرح مسافرت از تبريز به دار الخلافة تهران ] تفصيل اين اجمال آن‌كه اين بنده ، هميشه در دل شوق زيارت حضرت رضا ( عليه السلام ) [ را ] داشتم ، اسباب فراهم نمىشد ؛ تا اين‌كه جناب جلالت‌مآب اجلّ ميرزا اسد اللّه خان ناظم الدّوله « 1 » كه با اين بنده برادر « صلبى » و « بطنى » است و از جانب دولت قوى شوكت در پايتخت دولت روسيّه آن‌وقت‌ها « وزير مختار » و « ايلچى مخصوص » بود ، از پطربورغ به تبريز وارد و عازم دار الخلافه تهران گرديد . مصراع سلسلهء شوق را سلسله جُنبان رسيد . عربيّه اذا هبّت رياحك فاغتنمها * فعقبى اكلّ خافقه سكون اين عزيمت ايشان مرا محرّك آمد و اسباب سفر زيارت ارض اقدس به حمد اللّه به زودى و به‌طور سهلى مهيّا گرديد ، ولى به جهت بعضى عوائق « 2 » باز در دل نگران

--> ( 1 ) . ميراز اسد الله خان ناظم الدوله ، پسر « على اصغر مستوفى تبريزى » و برادر « ميرزا محمد رفيع نظام العلماء » . وى تا قبل از انتصاب به حكومت اردبيل ، دبير سفارت ايران در سن پترزبورگ بود . وى براى مدت كوتاهى وزير مختار ايران در روسيه شد و سپس در مقام سفير به استانبول رفت و 2 سال و نيم ، يعنى تا سال 1895 م . كه برادرش « ميرزا محمود خان علاء الملك » جانشين او گرديد ، در آن سمت بود . او در سال 1896 م . به‌عنوان فرمانفرماى فارس ، 1897 م . وزير عدليه و ماه ژوييه 1898 م . حاكم تهران و 1899 م . رئيس دار الشوراى كبرا منصوب شد و در 1901 م . دار فانى را وداع گفت . ( فرهنگ رجال قاجار ، 194 ) . ( 2 ) . عوايق ( avayeq ) ، موانع .