هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

499

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

از بالاى كتل تا پايين ، سوار نشدم . [ كنار تخته ] رسيديم به كنار تخته . « 1 » دستهء قاطر حسن [ را ] با چند نفر مكارى در آن‌جا ديدم . رضا هم بود . او را همراه برداشته ، رانديم . رسيديم به كتل ديگر . باز در فراز تا نشيب پياده بودم . پايم كه مستعد نقرس « 2 » است ، به درد آمد . هرطور بود ، خود را از آن عقبه « 3 » بيرون انداخته ، سوار شدم . [ دالكى ] پل دالكى « 4 » [ را ] خيلى محكم ساخته‌اند . گويى كوهى [ در ] ميان دريايى است . مسلّما آثار نيك و بناى خير ، پايندگى دارد . از پل كه گذشتيم ، تنگى پيش‌آمد كه ديگر آن تنگ مرا به تنگ آورد . نيم ساعت به غروب مانده ، وارد دالكى « 5 » شديم .

--> ( 1 ) . شهر كنارتخته ( Konar Taxteh ) ، مركز بخش خشت و كمارج شهرستان كازرون ، كه با اين شهر 26 كيلومتر فاصله دارد و در آبان‌ماه 1385 ه . ش . 1478 خانوار و 6693 نفر جمعيت داشته است . « آبادى كنارتخته پنج شش خانه بيشتر نداشت و جاى سوت و كورى به نظر مىرسيد . » ( سفرنامه يوشيداما ساهارو ، 97 ) ( 2 ) . نقرس ( neqres ) نوعى بيمارى است كه فرانسويان به آن Goutte مىگويند . اين مرض مزمن و غالبا ارثى است و غالبا به شكل التهاب مفصل شست پا به‌طور ناگهانى بروز مىكند و چند شب متوالى ادامه مىيابد و بعد خوب مىشود و پس از مدتى مجددا عود مىنمايد . در مردان بيشتر ديده مىشود و به آن « داء الملوك » هم مىگويند . نقرس را از زمان‌هاى قديم و حتى از دوره بقراط مىشناخته‌اند . ( فرهنگ فارسى معين ، 4 / 3291 - 3292 ) . ( 3 ) . عقبه ( aqabe ) ، گردنه ، راه دشوار در كوه . ( 4 ) . پل حاجى محمد رحيم يا پل دالكى بر روى رودخانه دالكى و در مسير كاروان رو شيراز به بوشهر و 22 كيلومترى جنوب كنارتخته برپا شده و از آثار دوره قاجاريه به شمار مىآيد . اين پل 160 متر طول ، 11 متر پهنا و حدود 10 متر ارتفاع از سطح معمولى آب دارد و در طول خود داراى 6 دهانه به ابعاد مختلف است . در انتهاى شمالى پل و ضلع غربى آن ، مكانى براى اتراق و استراحت مسافران و در انتهاى ضلع جنوبى نيز طاق يا پناهگاهى ساخته‌اند . ( بناهاى عام المنفعه ، 83 ) . ( 5 ) . دالكى ( Dalaki ) ، شهرى است كوچك و محروم از توابع شهرستان برازجان استان بوشهر در 5 / 20 كيلومترى آن ، كه در كنار رودخانه‌اى به همين نام قرار گرفته و در آبان 1385 ه . ش . 1638 خانوار و 7866 نفر جمعيت داشته است . كاروانسراى دالكى ( قاجاريه ، ثبت 2083 ، مورخ 11 مرداد 1377 ه . ش . ) مهمترين بناهاى تاريخى آن به شمار مىآيد .