پيشگفتار سيد محمود حسينى شيرازى ، از روز سه‌شنبه 4 جمادى الثانى تا شنبه 3 شوال 1309 ه . ق . ، در روزگار پادشاهى ناصر الدين شاه قاجار ، سفرى تفريحى به كشور هندوستان مىنمايد و در اين مسافرت دو ماهه به گشت‌وگذار ، تفريح ، تماشاى سيرك و تئاتر و نمايشگاه و بازار فصلى و خيريه مىپردازد . مقصد اين سفر كوتاه‌مدت ، شهر تاريخى مامباى ( بمبئى ) در ساحل درياى عرب بوده ، و در اين شهر علاوه بر ديدن پسر عمويش ميرزا سيد على شيرازى ، از آرامگاه آقا خان محلاتى ، از رهبران اسماعيليه ، ديدن كرده است . وى در بازگشت ، گزارش سفر خود را كه سفرنامه هندوستان ناميده ، با خط شكسته تحريرى زيبايى نگاشته ، كه نسخه منحصر به فرد آن به شماره 5889 در كتابخانه مجلس شورا نگهدارى مىشود . صفحات مجدول به لاژورد ، مركب و طلا و با كمند مشكى محل سرلوح صفحه اول سفيد است . قطع آن خشتى ، اندازه 14 * 22 سانتىمتر مىباشد . جلد تيماج زرشكى ، با خطكش طلايى ، درون كاغذ مشكى و طلايى ، كاغذ فرنگى آمار مهره كبود رنگ است . اين نسخه كه به خط مؤلف است ، در 80 صفحه 9 سطرى تحرير گرديده « 1 » و ظاهرا

--> ( 1 ) . فهرستواره كتابهاى فارسى ، 1 / 132 ؛ نسخه‌ها ، 6 / 4038 ؛ فهرست نسخ خطى كتابخانه مجلس ، 17 / 284 .