هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
349
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
پيشگفتار آقا ميرزا محمد على خان كه خود را نايب اول پيشخدمتباشى سركارى مىنامد ، سفر خود را در روز دوشنبه 29 محرم 1300 ه . ق . / 11 دسامبر 1882 م . / 20 آذر 1261 ه . ش . از شهر تبريز آغاز و روز چهارشنبه 21 ربيع الاول 1300 ه . ش . به آن بازمىگردد ، اما وقايع پس از آنرا نيز بازگو كرده و راپورت سفر را در دوشنبه 11 ربيع الثانى 1300 ه . ق . / 19 فوريه 1883 م . / 30 بهمن 1261 ه . ش . به پايان مىبرد . ميرزا محمد على ، آنچنانكه خود در سفرنامهاش مىگويد ، پس از آنكه از مأموريت بازمىگردد ، با بىمهرى پيشكار و كارگزار اول آذربايجان ، يعنى صديق الدوله روبرو مىشود و باوجود مكاتبات مكرر ، تا پايان نيز علت اين امر را در نمىيابد . وى ظاهرا از منشيان يا كارگزاران دستگاه ديوانى آذربايجان بوده ، كه با وليعهد روابط حسنهاى داشته و اين مأموريت را به فرمان اعتضاد السلطنه انجام مىدهد ؛ اما اين نكته هم حائز اهميت است كه او به قصد رسيدن به مقام و منصب و ثروت به تبريز سفر كرده است ؛ و الا بين سالهاى 1280 تا 1300 ه . ق . پسر عموهايش در دربار شاه قاجار عهدهدار منصب وزارت بودهاند . اهداف اين مأموريت 50 روزه عبارت بود از : 1 . اعطاى خلعت تنپوش مبارك به شاهزاده اكبر ميرزا ، حاكم مراغه . 2 . سركشى به ايلات ساكن در جنوب درياچه اروميه ، خاصه ايل چهاردولى .