و كاروانسراها و دكاكين معتبره دارد . در حوالى شهر ، درياچه مانندى از آب رودخانه تشكيل يافته است . وسط اين درياچه ، جزيره‌اى است كه به واسطهء جسر ممتّدى كه پايه‌هاى « 1 » آن از « آجر » و روى آن « تخته » است ، جزيره را وصل به ساحل سمت « بارفروش » مىكند . در اين جزيره ، در ازمنهء سابقه و عهد سلاطين « صفوّيه » ، على الخصوص « شاه عبّاس » ، بناهاى خوب نموده بودند ، امّا مرور دهور ويران ، و با زمين يكسان كرده بود . سفر اول كه اين‌جا آمدم ، حكم به تعمير « بحر الارم » نمودم . حالا ، تمام شده است . عماراتى است مشتمل بر « ديوان‌خانهء عالى » و « حرم‌خانه » و « حمام » و « باغ وسيع » و « بيوتات متفرّقه » . « 2 » در اين‌جا منزل شد . در اين درياچهء « بحر الارم » ، انواع و اقسام « طيور آبى » موجود است . سطح درياچه ، پوشيده از گل « نيلوفر » است ، كه برگ‌هاى بسيار بزرگ و گل سفيد معطرى دارد . از « علىآباد » به « بارفروش » ، راهى است كه از حوالى « قلعه شيخ طبرسى » مىگذرد . راه بسيار خوب بىگلى بوده [ است ] . بعضى كه از آنجا آمده بودند ، تمجيد مىكردند . چون آن‌راه را بلد نبوديم ، از راه معمول آمديم . شنبه ، بيستم [ شوال 1292 ه . ق . ] امروز « حاجى ملا محمّد اشرفى » ، كه از علماى بزرگ است ، با بعضى از علماى بزرگ ديگر ، به حضور آمدند . بعد از [ رفتن ] آنها ، به قايق نشسته ، در اين درياچه و اطراف جزيره ، به شكار « مرغابى » پرداختيم . انواع و اقسام « اردك » و « پرلا » زديم . « مهدى قلى خان » ، « امين السلطنه » [ و ] « صنيع الدوله » [ در ] ميان قايق‌هاى ديگر

--> ( 1 ) . در اصل : پايهاى ( 2 ) . « منزل امروز بارفروش است و راه 4 فرسخ است . يك فرسخ كه رفتيم ، شاه به ناهار افتادند . حكيم طلوزان ديشب تب كرده بود ، جلو رفته بود . من تنها سر ناهار روزنامه عرض كردم . بعد از ناهار 3 فرسخ راه 7 ساعت آمديم . همهء راه گل و باتلاق بود . با زحمت زياد 3 به غروب مانده ، وارد بحرارم كه منزل شاه است شديم . « بحرارم » از عمارات « شاه عباس » است . به حكم اين شاه تعمير شده ، اما هنوز به اتمام نرسيده . جزيره‌اى است كه دور او بايد 1000 قدم باشد . وسط اشجار « سرو » و « مركبات » كاشته‌اند . در اين جزيره مردابى است كه عرض او بايد 1000 قدم زيادتر باشد . ميان اين مرداب ، علف‌هاى بىخود زياد روئيده ، نيلوفر هم دارد . ماهى و مرغ آبى زياد هم دارد . از خشكى الى جزيرهء بحر ارم شاه عباس مرحوم پلى ساخته . به اين معنى كه پايهء پل آجر بود . اما روى پل تخته بود حالا هم كه تعمير كرده‌اند ، به همان وضع است . » ( روزنامه عماد السلطنه ، 48 )