بسيار خسته شديم . « 1 » رسيديم به اوّل درّهء « نسن » ، كه اين درّه و رودخانه‌اى كه از وسط اين درّه مىگذرد ، و چشمه‌سارهاى اطرافش ، تماما به « يوش » و از آنجا به بلدهء « نور » مىرود . به ده « نسن » نرسيده ، در سر راه « ملك چشمه » ، عمله كار مىكند . اين راه به قريهء « زانوس كجور » مىرود و چون راه اردوست ، مىسازند . از « ملك چشمه » به « نسن » ، يك ميدان اسب راه است . بايد يورت اردو را در « ملك چشمه » قرار مىدادند . « نسق‌چى » ، « 2 » خبط و اشتباه كرده ، قريهء « پل » را تعيين نموده [ است ] و اردو در « پل » افتاده بود ، كه هيچ دخلى به اين راه ندارد . خلاصه ، رانده ، از « نسن » گذشتيم . « شاهزاده كوه » ، « 3 » محاذى « نسن » است . اين كوه ، از كوه‌هاى بلند اين صفحات و كوهى مجرّد و مخروطى است . خيلى بلند و سنگلاخ ، كه هيچ‌كس نمىتواند بالاى آن برود . هرچه مىرانديم ، اثرى از اردو ظاهر نمىشد . به غروب هم نيم‌ساعت بيشتر نمانده [ بود ] و باز ، يك فرسنگ تا منزل راه داريم . غروبى ، خسته و كسل ، وارد اردو شديم . فردا را به جهت خستگى مردم بايد اتراق كرد ، چون اين منزل از « ييلاقات » خيلى سخت ، و اين فصل اول پائيز است . هوا [ هم ] بسيار سرد و منقلب بود . يك‌شنبه ، دوم [ رمضان 1292 ه . ق . ] اتراق شد . چند روز است مستمرا درد مىكند و مزاجا كسل هستم . دوشنبه ، سوم [ رمضان 1292 ه . ق . ] امروز بايد به قريهء « زانوس كجور » برويم . صبح زودى حركت كرديم . الحمد للّه ، هوا بسيار صاف و بىباد و بىمه بود . جاى بسيار شكر است . اگر باران مىباريد ، با

--> ( 1 ) . « قدرى كه آمدم ، راه دوتا شد : يكى به سمت منزل كه پول است . و از دهات « نور » نزديك به « يوش » و يكى به « كجور » مىرود . . . گردنهء سنگلاخ طولانى را گرفته ، بالا رفت . . . چه بگويم از اين راه زياد و كسالت خود . . . خلاصه ، با زحمت زياد از گردنهء بسيار بد كه از گردنهء اول طولانىتر و سنگلاخ‌تر بود ، پايين آمده ، به رودخانه رسيدم . از رودخانه هم گذشته ، به قريهء نسن رسيدم . از آنجا هم تا منزل يك فرسخ بود . امروز من 8 فرسخ و ساير مردم 6 فرسخ راه آمديم . . . با كسالت و خستگى گذشت . » ( روزنامه اعتماد السلطنه ، 26 ) ( 2 ) . نسق‌چى ، چوبدار ، انتظام‌كنندهء شهريان و لشكريان . پاسبان و محافظى كه از جانب پادشاه مقرر شده باشد ، به‌خصوص در نظم سپاه و اردو . ( 3 ) . امروزه به اين كوه آزادكوه گفته مىشود ، كه از كوههاى مهم رشته‌كوه البرز به شمار مىرود .