هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
16
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
تبريزى ، كه به نوعى سفرنامه عراق و عتبات اوست ؛ و با مقابله نسخه خطى كتابخانه مجلس و براساس نسخه چاپ سنگى تبريز - كه هيچ اختلافى باهم ندارند - تصحيح گرديده است . 17 . سفرنامه پيشخدمت ، نگارش يك دولتمرد ناراضى عصر قاجار در آذربايجان يعنى محمد على خان پيشخدمت ، كه اثرى است كمنظير در ايلشناسى شاهسون آذربايجان . تصحيح كتاب از روى نسخه منحصربهفرد كتاب ( متعلق به كتابخانه كاخ موزه گلستان تهران ) صورت گرفته است . نامههاى مظفر الدين شاه در دوره ولايتعهدى بر اهميت آن مىافزايد . 18 . سفرنامه كجلر ، اثرى منحصربهفرد و بىنظير ، از يكى از خوانين عياش قاجار طايفه افشار كه از ملازمان عباس ميرزا نايب السلطنه بوده و به شرح تفريح و شكار و عياش در آن زمان وليعهد نامدار قاجار مىپردازد . تصحيح كتاب از روى نسخه منحصر به فرد كتاب ( كتابخانه ملى تهران ) انجام گرديد . 19 . سفرنامه هندوستان ، اثر كم حجم محمود حسينى شيرازى ، كه در اصل شرح سفر اوست به بندر مامباى ( بمبئى ) هندوستان نسخه منحصربهفرد اين سفرنامه در كتابخانه مجلس نگهدارى مىشود . 20 . سفرنامه رضوى ، دومين سفرنامه نظام العلما تبريزى ، كه گزارش سفر تاريخى و منزل به منزل او است به خراسان رضوى ، از تبريز به مشهد و بالعكس و آكنده از غزليات اين روحانى اديب و سياستمدار عصر قاجار . نسخه خطى آن در كتابخانه مجلس و فنى چاپ در كتابخانه تبريز موجود بوده و در نسخه هيچ اختصاصى با يكديگر ندارند . به دليل وجود نامههاى ناصر الدين شاه قاجار به نظام العلما و بيش از 30 غزل ، قصيده و قطعه نويسنده ، از اهميت بسزايى برخوردار مىباشد . تهران . نياوران هارون وهومن