كشيشى عيسوى موسوم به كوس ماس ، در سال 535 بعد از ميلاد ، كه تقريبا 90 سال قبل از هجرت باشد ، به اين ناحيه سفر كرده و سفرنامهء او موجود است . اين كشيش مىنويسد : خطوط منقورهء در اين كوه ، اغلب از بنى اسرائيل است و آنها در هنگام فرار از مصر ، چون به اين‌جا رسيدند ، اين خطها را به يادگار نوشتند . اما بعضى از علماى ديگر ، مانند لوتن و بير تحقيق كرده و ثابت نموده‌اند كه اغلب اين خطوط از 1200 سال قبل از ميلاد تا سنهء 400 بعد از ميلاد ، در دواير مختلف نقر شده ، و آن‌چه خط نبطى است ، از نبطىهاى بت‌پرست مىباشد ، كه جزو عساكر سلاطين سبا بوده‌اند و در اين اماكن « يورت » داشته [ و ] چون اجرام علوى را ستايش مىنموده‌اند ، معابدشان در قلل جبال سربال و جبل موسى بنا شده ، و اين خطوط را آنها نگاشته و به يادگار گذاشته‌اند . [ سبا ] چون ذكرى از سبا شد ، در اين‌جا بايد به بعضى تحقيقات لازمه پردازد . مملكت سبا كه بلقيس معروف در حكايت سليمان ملكهء آن‌جا بوده ، علماى جغرافى در تعيين آن اختلاف كرده‌اند . به عقيدهء آنهايى كه آن‌جا را ماريا و مارا ضبط كرده‌اند ، آن ناحيه‌اى است در يمن و امروز مآرب ناميده مىشود . يا آن‌كه سبا از شهرهاى قديم عربستان ، ما بين مسقط و يمن بوده ، واقع در ساحل غربى درياى احمر و مسكن طايفهء سبائين يا سبائيين و مملكت هم به اسم شهر معروف شده ، آن‌را سبا گفته‌اند . بلقيس ، ملكهء اين شهر ، براى ديدن حضرت سليمان به بيت المقدس رفت . تا مائهء « 1 » دويّم بعد از ميلاد ، شهر سباآباد و معمور بوده و مال التجارهء حبشه و شام به آن‌جا مىآمده ، و بعضى امتعه از آن‌جا به خارج حمل مىشده [ و ] اهالى اين مملكت از اعراب متموّل‌تر بوده‌اند . « مورد » و « كندر » و « دارچين » و « بلسان » و « شراب خرما » [ را ] از سبا به خارج مىبرده‌اند . مردم اين شهر ، طلا و نقرهء زياد داشته [ اند ] . يكى از مسافرين فرنگ در 40 سال قبل خرابهء سبا را ديده بوده .

--> ( 1 ) . قرن ، سده .