[ بيت ] گر تضرع كنى و گر فرياد * دزد ، چيزى ديگر نخواهد داد اقسام حيلت‌ها در سرقت اموال مردم دارند . » [ روز شنبه ، نوزدهم [ شوال 1305 ه . ق . ] ] [ تفليس ] روز شنبه ، نوزدهم [ شوال 1305 ه . ق . ] ، هوا در كمال لطافت [ است ] و گارى ، همه‌جا از سبزه‌زار و مرغزار و زراعت و جنگل و رودخانه مىگذرد . بسيار باصفا است . دو ساعت به ظهر مانده ، وارد استاسيون « تفليس » « 1 » شده ، چون گارى بيشتر از سه ربع ساعت توقف نمىنمود ، و روانهء « باطوم » مىشد ، سامان را در « مهمان‌خانه » گذاشته و كالسكهء اسبى حاضر به سياحت شهر مىرود . « تفليس » از شهرهاى نفيس است . در دره و بين كوه واقع ، و « پاىتخت مملكت قفقازيّه » مىباشد و حاكم آنجا از جانب « امپراتور روس » معيّن است و اشخاص بزرگ و شاهزادگان عظام منصوب‌اند . هميشه و والى « قفقازيه » را « جانشين » مىنامند و عمارات عاليه در شهر نو « تفليس » ساخته‌اند ، كه محل نشستن « جانشين » است . و قديم « شهر كوچكى » بوده ، « كوه قاف » مىگويند . همان كوه بلند است كه از دور در شهر ديده مىشود . باغ‌هاى بسيار خوب دارد . رودخانه از وسط شهر مىگذرد ، و پلى بر روى او بسته‌اند . بازارهاى مرغوب و تجار معتبر در آنجا هستند . حمام‌هاى آنجا بسيار پاك و تميز است و محتاج به « گلخن » نيست . يك فرسخى شهر « چشمه » دارد ، از شدت گرمى ، چون آتش بيرون مىآيد تا وارد زمين گرمابه مىشود ، به تصرف هوا ، « ملايم » و « معتدل » مىگردد . تمام اوقات جارى است . بعضى حمام‌هاى مخصوص نيز دارد ، كه از روى ساعت اجرت مىگيرند . عمارات و كليساهاى ممتاز دارد . ملل مختلفه بسيارند و عساكر سلطانى بىشمار . آب و هوايش كمتر سازگار ، خاكش حسن‌خيز و لعبتان با تميز ، از هرگوشه و كنارى ، چون لشكر « چنگيز » ، خون‌ريز و فتنه‌انگيز .

--> ( 1 ) . پاىتخت جمهورى گرجستان ، كه به گرجى Tbilisi گفته مىشود و در سال 1999 م . حدود 000 ، 310 ، 1 نفر جمعيت داشته است .