هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
83
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
روز سيزدهم روز دوشنبه [ 29 ذى حجة الحرام 1251 ه . ق . ] نوكر و بنه را در « بارفروش » گذاشته ، خود براى ديدن دريا روانهء « مشهدسر » « 1 » كه بندرگاه بارفروش است ، شديم . راه به سمت شمال مىرود . قريب نيم فرسخ راه ، در « شهر » و « محلات شهر » بود ، زيرا كه « محلات » و « بيوتات » آن شهر از هم دور و در ميان هريك « باغ » و « زراعت » واقع است . يك فرسخ از « بحر الارم » گذشته ، به كنار رودخانهء « بابل » « 2 » رسيديم كه منبع آن كوههاى جنوبى « بندپى » « 3 » و حوالى آن است ؛ و از شرقى « هراز » و غربى « تالار » جارى است ؛ [ و ] آبش بيشتر از هردو رودخانهء مذكور است [ و ] صاف و هموار مىرود [ و ] سنگ ندارد . و غريب است كه اهل « بارفروش » از آنجا به « مشهدسر » و بلوكات ديگر كه در حوالى اين رودخانه است ، حمل « اثقال » بر پشت « مال » مىكنند و با « ناو » از رودخانه نمىبرند .
--> ( 1 ) . بابلسر ( Babolsar ) امروزى . دربارهء تاريخ و جغرافياى اين شهر ر . ك . شهناز بيگى بروجنى . بابلسر زيباترين بندر ايران . تهران : گوهر منظوم ، 1383 . ( 2 ) . رودخانهء بابل ( Babol ) كه از كوه « نارگلى » در 53 كيلومترى جنوب بابل سرچشمه گرفته و به سوى شمال غربى روان مىشود و پس از گذشتن شهر بابل و عبور از اميركلا در شهر بابلسر به درياى خزر كشيده و طول آن را حدود 83 كيلومتر تخمين زدهاند . ( 3 ) . بندپى از بخشهاى تابع شهرستان بابل است كه در جنوب آن قرار دارد و آن را مىتوان به سه قسمت متمايز تقسيم كرد : قسمت دشت و قسمت جنوبى آنكه « ميانبند » است و شامل كوههاى جنگلى است و قسمت جنوب ميانبند كه كوهستانى است . رودخانههاى « كلارود » ، « سجادرود » و « شكر الله رود » در آن جارى است .