مىگفتند ، منزل گزيديم . اين مكان « نظيف » و مقام « شريف » ، درياچه‌اى پركارى ، محيط به پشته در جانب جنوبى شهر « بارفروش » [ است ] . چند آب از « غربى » و « جنوبى » و فاضل آب رودخانهء « بابل » به آن‌جا مىريزد . بر روى پسته ، كه جزيرهء آن « بحيره » « 1 » است ، سلاطين صفويّه « عمارت عاليه » بنا فرموده‌اند كه اكنون خراب است ؛ و « شاهزادهء ملك‌آرا » هم به فرمان خاقان مغفور « فتحعلى شاه » ، « حرم‌خانه » و « ديوان‌خانه » براى « اندرونى » و « بيرونى » احداث كرده بوده ، كه آن هم‌اكنون خراب است . زمين روى پشته ، به اندازه [ اى ] كه « حرم‌خانه » و « ديوان‌خانه » و « حمام » و « خلوت » و « مطبخ » و « باغ نارنجستان » و « منزل بعضى از خواص » كه حراست و پاس را آماده باشند ، كفايت كند ، هست . و روى آن آب صافى شيرين ، از انواع « طيور آبى » ، چون « بط » و « غاز » و « قو » و « پرلا » « 2 » و ديگر مرغان موج مىزند . و شنيديم كه در آن‌جا به شب در « ناوه » « 3 » و ساير مركوب بحرى ، صيادان مىنشينند و چراغ روشن مىكنند و « طشت » « 4 » و « طاس » « 5 » را به انواع اصول مىنوازند . مرغان را از ديدن آن آتش و شنيدن نغمات خوش حالتى عارض مىشود

--> درياچه مالامال از مرغابى و اردك و علف و مخصوصا غوك است كه اين موجودات پيوسته با صداى قورقور خود مرا به كلى بىطاقت كردند . » ( مسافرت يك سفير به شمال ايران ، 274 ) ملگونوف مىگويد : « درباره فروش آثارى كهنه نيست جز باغ شاه عباس كه همچون جزيره بوده ، بحر الارم نام . در طرف شمالى آن مردابى است . عمارات آن را محمد قلى ميرزا خراب ساخته ، از آلات آن جايى ديگر ساخته كه اكنون پديدار نيست . اكنون در اين باغ 4 اتاق بزرگ و چند اتاق كوچك است ، عمارت اندرونى آن كمتر خراب است . . . اين جايگاه هم طولا و هم عرضا 220 قدم ، مرداب آن نيزار شده و نخجيرگاه بارفروشيان است . » ( سفرنامه ملگونوف ، 107 - 108 ) . ناصر الدين شاه در سفرهاى 1282 و 1292 ه . ق . به تفصيل دربارهء آن سخن مىگويد . ( سفرنامه ناصر الدين شاه به مازندران ، تصحيح نگارنده ، 97 - 98 ؛ روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه ، 48 ) . ادوارد براون در 1306 ه . ق . / 1889 م . ( شهر بابل ، 49 ) و استودارت ( سفرنامه استودارت ، 198 - 199 ) و لوئى رابينو ( از آستارا تا استاراباد ، 4 / 193 - 194 ) در زمان شاه عباس اين جزيره به باغ شاه معروف بود و فتحعلى شاه آن را بحرارم ناميد . ( فرهنگ آنندراج ، 562 ) . ( 1 ) . درياچه . ( 2 ) . پرلا , ( Parela ) گونه‌اى مرغابى است كه از مرغابىهاى معمولى كوچكتر است . ( 3 ) . ناوه , ( nave ) قايق كوچك . ( 4 ) . طشت , ( tas ? t ) نوعى از آلات موسيقى . ( 5 ) . طاس , ( tas ) يا طاسات , ( tasat ) بخشى از آلات موسيقى قديم ، و آن سازهايى است كه براى هر صدايى يك سيم دارند و در نوازندگى با آنها انگشت‌هاى دست چپ به روى سيم‌ها قرار نمىگيرد .