انجير آزاد است و مشغول فساد . چند نفر خورده‌فروش را ديدم ، كه مال التجاره از عشق‌آباد آورده بودند . عشق‌آباد از اراضى تركمان و در 5 منزلى مشهد [ است ] و الآن دولت روس شهرى برپا نموده . بازارى مشتمل بر 1000 باب دكان دارد . از قرارى كه مىگفتند ، آن‌چه در بندرات معتبره ، از قبيل حاجى ترخان « 1 » و غيره يافت مىشود ، در عشق‌آباد موجود است . و ارگ محكمى دارد [ و ] 4 توپ معتبر در 4 برج آن موجود [ است ] . اطفال تركمان به اين‌جا مىآيند و از راه جديدى كه ساخته شده ، براى تحصيل علوم به مدارس پطرزبورغ و مسكو مىروند . تركمان مروشاهجان هم صلاح خود را در اطاعت ديده و بدون زحمت جنگ مسخّر شده‌اند . آثار تربيت در صناعت و فلاحت آنها ، هرروز به قدر سالى نمودار است . [ جمعه ] ، 20 شوال [ 1300 ه . ق . ] مسموع شد كه در نواحى سرخس ، جمعى از سواران تركمان ، قدرى [ از ] احشام [ را ] به غارت برده‌اند . بيان آبادى مشهد آن‌چه معيّن است ، از زمان تشرّف آن به روضهء حضرت امام على بن موسى الرضا - عليه السلام - است . شهرى كه از آثار توس بن نوذر بن منوچهر و مسمّى به توس بوده ، قريب [ به ] 3 فرسخ از مشهد فاصله دارد . و در موضع شهر حاليه ، قريهء سناباد بوده [ است ] . ارباب سير آورده‌اند كه اهل نجوم ، وفات هارون الرّشيد را در شهر توس خبر دادند و به اين واسطه هارون را از توجّه [ به ] خراسان پيوسته كراهت بودى ؛ تا آن‌كه رافع بن الليث بن نصر بن سيّار در خراسان ظاهر شده ، كار او بالا گرفت . اعيان خلافت گفتند : صلاح مملكت را براى اخبار منجّمى متروك نشايد گذاشت . امروز را خليفه بايستى خود به آن سامان رود ، تا كارها به سامان شود . خليفه با سپاهيان برنشسته ، به قرب نشابور رفتند و از ورود [ به ] طوس اجتناب

--> ( 1 ) . آسترا خان كنونى ، در جمهورى آذربايجان .