مسموع شد كه اعلى حضرت شاهنشاه ، ديروز كه چهارشنبه [ 11 شوال 1300 [ ه . ق . ] بود ، دو ساعت به غروب مانده ، از راه قوچان وارد مشهد شده‌اند . « 1 » جناب امين الملك ، حسب الارث به لقب امين السلطانى نايل [ شده ] و برادر كوچكتر ايشان ميرزا اسماعيل خان ، رئيس خزانهء دولتى ، لقب امين الملكى يافته است . تمام ادارات و مناصب مرحوم امين السلطان ، به جناب امين السلطان ثانى تفويض شده است . [ مشهد ] بالجمله صبح پنج‌شنبه ، وارد مقصد مبارك شديم . الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدانا لِهذا وَ ما كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْ لا أَنْ هَدانَا اللَّهُ . « 2 » در اين ايّام اقامت [ در ] مشهد ، آن‌چه وقايع تازه سانح « 3 » شود ، مرقوم خواهد شد [ و ] از وضع آثار قديمه و جديده هم ، هرقدر قوّهء تحرير باشد ، خواهم نوشت . عجالتا معروف است كه شخصى انجير بيك نام پيدا شده ، به همه جهت 20 نفر اصحاب از سواره و پياده دارد . گاهى در اطراف شهر مال رعيّت فقير يا قافله [ اى ] كه استعدادى با خود نداشته باشند ، مىگيرد و قبض ماليات مىدهد . در شهر هم به لباس مبدّل ، خود و اصحابش مىآيند . على هذا ، خوف مخاطره [ اى ] از اين مردم مريض ماليخوليايى هست . حكمران ايالت خراسان ، هنگام عبور شاهنشاهى از ارگ مشهد به زيارت حرم مطهر ، جمعى از سربازان را در معبر واداشته ، كه قراولى نمايند و آسيب ناگهانى به وجود شاهنشاه نرسد . [ شنبه ] ، 14 شوال [ 1300 ه . ق . ] خبر رسيد كه عدهء اصحاب انجير شرير به 60 نفر رسيده است . در شهر مشهد هم چند روز قبل از ورود همايون خيلى كارها كرده‌اند ؛ از جمله در روز ، گريبان تاجرى را

--> ( 1 ) . « چهار ساعت به دسته مانده ، نصف شب بود كه از چمن قهقهه حركت شد ، رو به طرف شهر مشهد . اول طلوع آفتاب چشم ظاهر و ديدهء باطن يعنى چشم و دل به دو آفتاب روشن شد . هم گنبد مطهر مقدس امام هشتم پديدار شد و هم مربى عالم كه بوسه به آستان امام هشتم در اول طليعه به واسطهء اشعه خود مىزد ، ديده مىشد . آفتاب مربى عالم را بىاعتنا و از عقب انداخته ، از اسب پايين جسته ، زمين را در مقابل شمس الشموس بوسه دادم . » ( روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه ، 249 ) . ( 2 ) . قرآن ( كتاب دينى مسلمانان ) - اعراف : 43 . ( 3 ) . واقعه .