هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

639

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

مىگذرد و در وسط راه ، قريه ارميا است ، كه مىگويند مدفن « 1 » ارمياى « 2 » پيغمبر - عليه السّلام - است . چاپارخانه و رباط دارد و چنارى بزرگ در آن‌جا است كه گويند 225 ذرع محيط ساقهء آن است . على الجمله ، ما از آن راه نرفتيم . از راه جلگه كه خالى از آب و آبادى است ، روانه شده ، از قريهء باغ‌زندان « 3 » كه ده معتبرى است ، گذشته ، خرابهء خيرآباد را كه دو طرف جاده را گرفته و معلوم است كه قصبهء عمده [ اى ] بوده ، مشاهده كرديم . از اين‌جا كه گذشتيم ، 9 فرسخ است تا ميامى ، كه هيچ اثر آبادى نيست ، مگر در وسط راه بركه [ اى ] بنا كرده‌اند كه از آب باران پر مىشود . در اين وقت ، آب ، بلكه رطوبت [ هم ] نداشت ؛ جر اثر خونى مشاهده مىشود ، كه در اين دو روزه ريخته شده [ است ] . در آن‌جا پياده شده ، آثار سلف را ديده ، سوار شديم . معلوم نيست [ كه ] اين بركه در چه قرن ساخته شده [ است ] . قبل از وصول به اين موضع هم خطرى سخت پيش آمد ، كه راه را گم كرده ، به قدر 2 فرسخ صحراها و شوره‌زارهاى زياد و دره و ماهورى را كه از درختان گز و غيره در حكم جنگل بود ، قطع كرده ، بالاخره با كمال يأس از هر حيلتى ، به درگاه الهى متوسّل شدم و به اطراف مشاهده مىكردم . روشنى آتشى از دور ديده شد . به آن سمت تاختم . به گمانم آن‌كه صاحبان « اغنام » و « مواشى » در آن‌جا « سياه

--> ( 1 ) . هوتوم شيندلر مىنويسد : « ارميان هم دهى بسيار خوب است ، با 70 خانوار و آب فراوان دارد . در ارميان امام‌زاده‌اى است ، ميان درخت چنار واقع است . » ( سه سفرنامه ، 185 ) ( 2 ) . ارميا يا يرميا يعنى يهوه به زير مىاندازد . پسر « حلقيا » و دومين پيامبر اعظم عهد عتيق بود و در زمان سلطنت « يوشيا » و « يهوياقيم » و « صدقيا » نبوت نمود . در « عناتو . . . بنيامين » زاده شده و از سلسله « ابى يا ثاركاهن » بود و قبل از تولد از جانب خدا - به روايت يهوديان - به منصب پيامبرى سرافراز گشت . نبوكد نصر بخت نصر در روايات اسلامى ) او را از زندان بيرون آورد و در بابل مسكن داد و در 586 ق . م . به مصر برده شد و 42 سال از جانب خدا مردم را اندرز داد . كتاب ارميا از متون دينى عهد عتيق است و نياحات ارميا مرثيه منظومى است كه آن حضرت در زمان انهدام اورشليم تصنيف فرمود . وى از بزرگترين و نامدارترين پيامبران يهود است . ( قاموس كتاب مقدس ، 40 - 42 ) ( 3 ) . روستاى باغ‌زندان در حال حاضر جزئى از شهر شاهرود شده است .