اتفاق نيفتاد . شنبه ، سىام [ ذى قعدة الحرام 1304 ه . ق . ] امروز رفتم به تماشاى موزه‌اى كه موسوم به « كنسينگتن موزيم « 1 » » . در اين موزه ، نمونه اكثر ابنيهء عاليهء قديمه را ساخته [ و ] براى بصيرت خلق ، جا داده‌اند ؛ به انصمام تمام اسباب و آلات و ظروف « چين » و « جاپان » « 2 » و غيره . نمونهء « ستون تراجان » « 3 » را كه در « رم » است ، به همان بزرگى و تركيب از « گچ » ريخته‌اند . با صورت اصلى ابدا تفاوت ندارد . جاى ديگر ، نمونهء شمعدان « گلستر » « 4 » ديده شد ، كه از « برنج » ساخته ، مطلّا كرده بود . چنان « منبّت‌كارى » ريز و مناسب با تركيب كرده بودند ، كه معلوم مىشود از زير دستان استاد درآمده [ است ] . جايى « مسجد مسلمانان » و جايى « كنشت « 5 » يهوديان » و منزل « اعراب » يمنى و حجازى و « امامزاده » و غيره بود . اگر كسى به دقت اين موزه را ببيند ، مثل اين است كه اغلب ابنيهء مشهور عالم و كارهاى قديم « چين » و « جاپان » و زناردوزىهاى « هند » و « ايران » را به يك نظر ديده است . علاوه بر اينكه چشم از ديدن اشياء محظوظ مىشود ، بر بصيرت شخص هم مىافزايد . « زنّاردوزى » و « گل‌دوزى » كه در اين موزه ديده شد ، تماما كار قديم است . از قرارى كه مدير موزه مىگفت ، در اين زمان كوشش زياد كرده‌اند [ كه ] مثل اينها كار بكنند ، [ امّا ] از عهده برنيامده‌اند . سوابق ايام ، « هند » و « ايران » در « زناردوزى » و « گل‌دوزى » و « قالى و شال‌بافى » برترى بر تمام ممالك روى زمين داشتند . اگرچه اكنون « 6 » هم كارهاى خوب مىكنند ،

--> ( 1 ) . Kensington Museum . ( 2 ) . منظور : ژاپن . ( 3 ) . منظور : تراژان ( Trojan ) . ( 4 ) . احتمالا منسوب به شهر گلستر ( Gloucester ) باشد . ( 5 ) . كنشت يا كنشت ، معبد يهودان . در پهلوى « كنشيا » Kanashya ? و در عبرى « كنسث » ( Keneseth ) ، در آرامى « كنوشتا » يا « كنيسه » آمده است . نيايشگاه دين جهانى يهود ، نمازخانه ، نمازگاه قوم يهود . امروز عبادتگاه يهوديان را « كنيسه » ( كنست ) و مجلس ملى جمهورى اسراييل را « كنست » مىنامند . ( 6 ) . در اصل : كنون