هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
503
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
واسطهء كسالت مزاج خوابيده بودند . با زوجه و صبيه ايشان ، صحبت مفصلى شد . بعد ، برگشته ، رفتم [ به ] منزل « لرد دنمور » . امروز عصر ، آنجا به چاى موعود بوديم . جمعى ديگر از قبيل جناب « معين الملك » و سفير « يونان » و غيره [ هم ] بودند . دختر « لرد دنمور » ، قدرى « كمانچه » ، نواخته ، مستمعين را حظّى وافر دست داد . نزديك غروب ، آمدم [ به ] منزل . شب را چون ليالى گذشته به سر بردم . روز دوشنبه ، بيست و نهم [ رمضان 1304 ه . ق . ] امروز هم هوا مثل ديروز عصر ، صاف بود . چون مزاجم هنوز بهطورى كه بايد و شايد التيام نيافته ، طبيب آمده ، نسخهء دوائى داد . گفتم بروند شهر بياورند . امشب ، سفراى خارجه ، [ در ] منزل من مهمانند . در حقيقت ، اين ضيافت وليمهء شكرگذارى خداوند تبارك و تعالى است كه عمرى عنايت نمود جشن پنجاهم سال سلطنت اعليحضرت قدر قدرت ، ملكهء معظمه « 1 » « پادشاه انگلستان » و قيصرهء « هندوستان » را ديده ، تهنيت نمائيم و با تمام دولتخواهان اين سلطنت عظمى مباركبادى گوئيم . به حمد الله به اين فيض عليا و نعمت كبرى رسيديم . « 2 » ساعت 8 شب ، زوجه و صبيهء جناب « سر ويليام ويت » آمدند ، و از جانب « سر ويليام ويت » عذرخواهى كردند كه به واسطهء بعضى امور لازمه ، نتوانستند بيايند . بعد ، سايرين ، يكى بعد [ از ] ديگرى ، از قبيل سفير كبير دولت عليه « ايران » و سفير « يونان » با زوجهشان ، و سفير « آمريكا » و زوجهشان ، و ميستر « فن » و « سر آلفرد آندلسن » « 3 » و « لرد دنمور » و غيره [ هم ] تشريف آوردند .
--> ( 1 ) . منظور ملكه ويكتوريا ( Victoria ) ، پادشاه انگلستان ( 1819 - 1901 م . ) است ، كه از سال 1837 م . به پادشاهى رسيد و 64 سال سلطنت نمود و از سال 1867 م . نيز امپراتريس هند محسوب مىگرديد . ( 2 ) . حاجى پيرزاده ، يك هفته پس از عماد السلطنه به لندن مىرسد و مىگويد : « چون مدت سلطنت ملكهء انگليس امسال 50 سال تمام شده است ، در شهر لندن از براى او عيد و جشن بزرگى گرفتند و 10 روز تمام مردم به عيش و عشرت مشغول بودند و تمام شهر را آئين بستند و درب خانهها و كوچهها را گلها و سبزهها و چراغها و پردهها آويختند و از هر مملكت و ولايت از جانب سلاطين سفيرها و رسولها براى مباركباد و تهنيت خدمت ملكه آمدند و از بعضى مملكتها خود سلطان آنجا به لندن براى تهنيت آمدهاند . و بعضى از مملكتها وليعهد خود را فرستادهاند و از جانب پادشاه « ايران » نواب و الا « حسام السلطنه » را فرستادهاند با 4 نفر اتباع و جميع اين كسانى كه براى تهنيت آمدهاند كلّا مهمان ملكه بودند در هنگام توقف در لندن . » ( سفرنامه حاجى پيرزاده ، 1 / 292 - 293 ) ( 3 ) . انديسن هم آمده است .