بود ، منزل گرفتم . و الحق مهربانى زبانى بسيار كرد . و اين منزل ، راه از « مغرب » مايل به جانب شمالى مشرق است و عبور توپ در اين راه ، الّا در دو سه محل كه به تعمير جزئى محتاج است ، به آسانى ميسّر است . عصر روز سه‌شنبه ، براى تفرّج و تماشاى شهر ، از منزل برآمدم . شهر تقريبا 500 خانوار مىشود و در ميان دره [ اى ] واقع است . در ميان شهر رودخانه [ اى ] كه از شمال مىآيد ، جارى است ؛ و در هر دو جانب رودخانه ، آبادى است . در جانب شرقى شهر ، بر « برج خرابى » « 1 » كه شبيه به « برج واقع در خرابهء رى » « 2 » است ،

--> داد « عمارت چشمه » را براى وى بنا نمايند . وزارت وى را « ميرزا حسين » برادزاده ميرزا آقا خان صدر اعظم بر عهده داشته است . او زنى مهربان ، خوش خلق و متواضع بوده و مادر « عضد الدوله » ( نويسنده تاريخ عضدى ) است . پس از مرگ شاه به عراق رفت و در نجف اشرف ساكن شد و اندكى پس از سال 1273 ه . ق . دار فانى را وداع گفت و در همان‌جا دفن گرديد . ( دائرة المعارف زن ايرانى ، 1 / 311 - 312 ) ( 1 ) . برج شبلى دماوند از يادگارهاى سده‌هاى چهارم و پنجم هجرى قمرى است كه به صورت هشت ضلعى بر روى ارتفاعات طبيعى مشرف به شهرستان دماوند ساخته شده است . اين بنا در فاصله 270 مترى شمال شرق مسجد جامع واقع شده است و وضع ظاهرى آن بيانگر آن است كه اين برج ابتدا به صورت ساده و هشت ضلعى و به سبك بناهاى قرن پنجم هجرى ساخته شده و سپس در عهد بعدى تزئينات آجركارى نماى آن به شيوه سبك سلجوقى با آجرهايى به ابعاد 4 * 19 * 19 سانتىمتر كه از لحاظ استاندارد با آجرهاى مستعمل اصل بنا هم‌اندازه مىباشند ، انجام گرفته و سطوح جانبى بنا را به سبك خاص و متفاوت مزين نموده است . ورودى بنا به سمت جنوب بوده و در بالاى آن تزئينات طاقى شكل همراه با محلى براى نصب كتيبه ايجاد شده است . داخل بقعه دايره شكل و قطر بيرونى آن 475 سانتىمتر است . پوشش داخلى گنبد مخروطى است كه از پايه با رديف‌هاى جناغى به صورت طاق زده شده و بالا آمده‌اند و در واقع يك نوع پوشش بديع و شاهكارى از معمارى اين عصر محسوب مىشود . گنبد هم به صورت دوپوش بوده كه پوشش خارجى آن به شكل هرمى از نوع گنبدهاى رك ( مخروطى ) است كه بيشتر در شمال ايران رايج است . اين بنا در تاريخ 29 / 3 / 51 تحت شماره 920 در فهرست آثار ملى به ثبت رسيده است . ( آثار تاريخى دماوند ، 104 - 105 ) آرامگاه به ابو بكر دولف بن جحدر شبلى ( تولد : 247 ه . ق . سامرا ؛ مرگ : 334 ه . ق . بغداد ) نسبت داده مىشود و از يادگارهاى مهم دوره سلجوقى است . ( 2 ) . برج طغرل ، برجى است در شمال شهر رى و بنايى است كه طبق روايت معروف براى آرامگاه طغرل اول پادشاه سلجوقى ساخته شده است . اين بناى عظيم آجرى در حدود 20 ذرع ارتفاع دارد و محيط آن 565 ذرع و شكل متساوى الاضلاع داشته و از اين لحاظ بسيار شبيه به « گنبد قابوس » است . اين برج به مرور ويران شده و نزديك بود از ميان برود تا در هنگام ناصر الدين شاه به خراسان در سال 1300 ه . ق . تعمير آن را لازم دانستند و به امر شاه ميرزا على اصغر خان امين السلطان كه در آن تاريخ « وزير ابنيه » بود ، دست به تعمير آن زد و پس از اتمام به يادبود اين تعمير و توجه شاهانه ، سنگ مرمرى بر سردر آن نصب كردند .