بپذيريد كه زحمت كشيده ، در اين‌جا تشريف آورديد و عزّت مرا افزوديد . اين تشريف‌آورى شما ، [ در ] حكومت آيندهء من ، فال نيك خواهد بود و آنچه از راه عنايت به من اندرز كرديد ، همهء آن را به صفاى دل مىپذيرم و خواهم كوشيد كه همهء امور رعايا را رعايت كنم ، و خوبى و بهبودى آنها را ملحوظ دارم . خواهشمندم جناب شما به زودى به « عليا حضرت ملكه معظمه » اطلاع دهيد كه من بر تخت حضرت معظمه ، كمال ارادت [ را ] دارم و خيرخواه [ ايشان ] هستم . » پس از ختم سخنان « نظام » [ ششم ] ، « فرمانفرما [ ى هند ] » ، شمشير مرصع به كمر ايشان بست و « شمشيرى به نواب لايق على خان ، كه براى « وزارت » نامزد شده بود ، داد ؛ و همچنين شمشيرى به « خورشيد جاه » و « مهاراجه پيشكار » مرحمت گرديد و [ مراسم ] دربار به پايان رسيد و عصر همان‌روز « نظام » جوان به همبازى خود « لايق على خان » پسر « مختار الملك » لقب « سالار جنگ منير الدوله » داد و او را « نخست‌وزير » خود نمود . » « 1 » « مير لايق على خان » ، در هنگام ديدار با « جورج » ، پادشاه « يونان » مىگويد كه : « زمان « وزارت » مرا نيز سؤال كردند . عرض كردم : چهار سال و نيم . » باتوجه به اينكه سفر دوم اروپايى او - پس از پايان يافتن دوره صدارت - از 10 شعبان 1304 ه . ق . آغاز شده ، و حكم وزارت وى رسما از عصر 6 ربيع الثانى 1301 ه . ق . ابلاغ گرديده بود ، مدت 3 سال و نيم صحيح‌تر به نظر مىرسد ؛ مگر آن كه خود « عماد السلطنه » ، زمان مرگ پدر ( ربيع الاول 1300 ه . ق . ) را آغاز « وزارت » خويش قلمداد نموده باشد . برخى از مورخان ، اين انتخاب را نوعى « تحميل » از سوى « حكومت » انگليس ( كمپانى هند شرقى ) مىدانند و آن را اشتباهى از سوى « مير محبوب على خان » ( نظام ششم سلسلهء آصف جاهيان ) به حساب مىآورند . خدمات سياسى « مختار الملك » ( پدر مير لايق على خان ) و حسن روابط او با انگليسىها ، در اين انتصاب نقش مهمى ايفا كرده است . نخستين اقدام او پس از به قدرت رسيدن ، كنار زدن رقباى سياسى از هرم قدرت در دستگاه سياسى و ادارى « حيدرآباد دكن ( هند ) » بود . اين مهم با اعلام « بازنشستگى

--> ( 1 ) . تاريخ زبان و ادبيات ايران در خارج ايران ، 52 - 55 .