هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

354

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

طى 12 ورس از رودخانه « خاچين » ، منزلگاه « شاه بلاغى » است ، كه واقع در بلوك « گور » « 1 » است . در اين سرزمين ، طايفه [ اى ] كه موسوم به همين اسم است ، ساكن هستند . « شاه بلاغى » چشمه‌اى است كه بيشتر از دو سنگ آب دارد . تمامى اين چشمه از وسط سنگ بسيار بزرگى كه در كمرهء تپه واقع است ، جارى مىشود . در منبع اين چشمه ، « شاه عباس » مرحوم مسجد كوچكى با طاق‌هاى هلالى بنا نموده ، و بعد « ابراهيم خان » حصارى بر آن افزوده [ است ] . در سمت غربى چشمه ، در قلّه تپه ، سنگ يكپارچه [ اى ] به هيئت انسانى به نظر مىآيد . كسانى كه از نزديك خوب اين سنگ را ديده بودند ، مىگفتند زنى است كه بچهء خود را توى گهواره خوابانيده ؛ و بدين مناسبت ، همين كوه ، به « كوه مهد » مشهور است . بسيار [ ى ] از اهالى « قلعه » تا اين موضع به استقبال آمده ، قبل از ورود انتظار مىكشيدند . از اين منزل تا « قلعه شوشى » « 2 » 40 ورس راه است . جاده در همه‌جا متدرجا سربالا مىشود . كوهها از اطراف راه را فرامىگيرد ، و به فاصلهء 5 ورس از « شاه بلاغى » ، آبادى بسيار بزرگى است موسوم به « آغ‌دام » « 3 » ، كه در سمت چپ ، راه به اندك فاصله [ اى ] ، در كنار رودخانه « عرعر » واقع شده ، كه ملك « مهدى قلى خان » مرحوم بود . مزارع و مراتع و باغات پرحاصلى در مجراى اين رود واقع است . از اين‌جا جاده به مسافت 14 ورس ، كه تقريبا 2 فرسخ مىشود ، در همه‌جا به كنار رودخانه ، كه از وسط دره جارى مىشود ، طى مىگردد . در اين مسافت چند قريه واقع است كه معتبرترين همه « خدرلو » است . كاروانسراى معتبرى و استانسياى خوبى دارد . در اين موضع ، قبرستان بزرگ قديمى است ، مسمى به « قبرستان قره حاجى بابا » كه راه از وسط آن اتفاق افتاده [ است ] . در سمت چپ در اثناى مقابر ، گنبدى است مشهور به

--> ( 1 ) . احتمالا Goris است . ( 2 ) . Shushikend . ( 3 ) . شهر آغدام يا آغ‌دام ( Agdam ) مركز استانى به همين نام در جمهورى آذربايجان است .