هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

317

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

ساعت از « بيروت » به « شام » ، در كمال سهولت به كالسكه نشسته ، وارد « شام » شده ، از آنجا به اتفاق حمل عازم مقصد باشد ، يا اين‌كه از اسكلهء « ينبع » با شتر چند منزل را طى كرده ، به « مدينهء منوره » مشرف شده ، باز به اتفاق يكى از حمل‌هاى شامى و مصرى به « مكه معظمه » عازم گردد . در صورت امكان ، شخص اگر اين‌طور حركت نمايد ، چندين منافع عايد او خواهد شد و دچار زحمات و صدماتى كه در مراجعت از « مكه » به « مدينه » و از آنجا به « ينبع » از اعراب به او خواهد رسيد ، نخواهد ديد و هيچ انتظار و اضطرابى در « ينبع » از جهت دير رسيدن يا نيامدن كشتى نخواهد كشيد . اين « ملاحظات » و « اخطارات » براى كسى است كه بخواهد ابتدا به « مدينه » مشرف شده ، بعد به « مكه معظّمه » عازم باشد ، ولى براى بعض حجاج كه زيارت « حضرت رسول » - صلى اللّه عليه و آله - را فرض نمىداند ، اين راهنمايى چه فايده دارد . در ذكر اسكلهء ينبع « ينبع » اسكله‌اى است در « عربستان » در « حجاز » در كنار « بحر احمر » ؛ [ كه ] 210 كيلومتر از مغرب در جنوب غربى « مدينهء منوره » واقع است . چون تقريبا در تحت منطقهء « حاره » است ، هوايش بسيار گرم مىشود ، اين را « ينبع بحرى » نيز نامند ، تا امتياز داشته باشد از « ينبع برّى » ، كه در مسافت 12 ساعت ، در سمت شمال شرقى ، « ينبع البحر » واقع است . در « ينبع برّى » كه « ينبع النخل » نيز گويند ، باغات و قنواتش بىحد و بىشمار است . 24 چشمه جارى است كه جميع محصولات آن حوالى را سيراب مىنمايد [ و ] شبنم زياد در آنجا به عمل مىآيد . « ينبع بحرى » اوقاتى كه در تصرف « محمد على پاشا » ى مرحوم بود ، مانند ساير بلاد « آباد » و « معمور » بوده [ است ] . آن مرحوم ، قلعه [ اى ] از طرف خشكى كشيده است كه اكنون اثر كمى از استحكامات آن باقى است . عدهء ساكنين آن از 4000 الى 5000 نفر است . 3 قراول‌خانه و 50 نفر عسكر هميشه به حراست شهر مشغولند . حكومت « ينبع » جزو ايالت « مدينه منوره » است . « ابراهيم افندى » حاكم و قائم‌مقام