سختگيرىها مىشد ، ولى حالا به حمد اللّه رفع شده [ است ] . قوه حربيهء اين شهر بسيار كم است . به هر جهت 150 نفر « ضبطيه » و « قراول » در دروازه‌ها و در توى شهر و 1500 نفر سواره ، كه اغلب شترسوار هستند ، با 15 اعرابه توپ همه وقت حاضر دارند . در ذكر روضات مقدسهء مدينه منوّره [ 1 ] روضهء مطهّره حضرت رسول - صلوة اللّه و سلامه عليه - در وسط آبادى واقع نشده ، بلكه در يك سمت شهر [ و ] نزديك به « باب مجيدى » واقع است . مسجد آن حضرت را به مرور وسعت داده‌اند . آخرين كسى كه تعمير كافى نمود ، در سنهء 1271 [ ه . ق . ] مرحوم « سلطان عبد المجيد خان » خاقان روم - طيّب اللّه مضجعه « 1 » - بود . در حقيقت ، خيلى آثار و علايم خيريّه در روى زمين بگذاشت . نه تنها اين « روضهء مباركه » را تعمير نمود [ و ] وسعت و زينت داد ، بلكه ساير مزار قبورى كه در « مدينهء منوره » بود ، در همان تاريخ به تعمير آنها پرداخت . در توسيع صحن و « مسجد روضهء نبوى » يك در مخصوصى به صحن گشوده ، و او را موسوم به اسم خود نمود ؛ كه خود مسجد در اين زمان ، غير از آن در ، 4 در ديگر دارد : [ 1 ] باب الرّحمه [ 2 ] باب السلام [ 3 ] باب جبرئيل [ 4 ] باب النساء . مسجد قديم ، با زوايدات ثانيه ، مسقف و مستورات با آجر و سنگ كه قرار گرفته در روى ستون‌هاى مزيّن دلپسند ، طولا 14 و عرض 11 ستون دارد . در توى ضريح مقدس و مطهّر حضرت رسول - صلى اللّه عليه و آله - به روايتى « اول » و « ثانى » در سمت پايين پا مدفون است و قبر شريف جناب بتول عذرا و شافعهء روز جزا ، فاطمهء زهرا - سلام اللّه عليها - على القول الاصح « 2 » نيز در پشت سر واقع است . باب التوبه ، كه محل استجابت دعا است ، درى است در بالاى سر ، كه از آنجا داخل توى ضريح مىشوند ، جاى « منبر » و « محراب » آن حضرت ، در سمت بالاى سر ، در جاهاى مخصوص است . زينت و آئين ظاهرى مسجد ، نه آن قدرى است كه بتوان به تقرير و به تحرير

--> ( 1 ) . جمله فعلى دعايى به‌معناى خداى مضجع ( بقعه ) او را پاكيزه گرداناد . ( 2 ) . بنابر صحيح‌ترين قول و گفته .