هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
272
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
پوشانيده ؛ پس از آن ، خلفاى ثلثه « 1 » و معاويه و ابن زبير مستور مىساختند ، « عمر » از بيت المال از پارچهء « قباطى » « 2 » كه پارچهء سفيد است ، « كساء بيت » را قرار مىداد و « ابن زبير » و « معاويه » از ديباج « 3 » در روز عاشورا را مستور مىساخت ، « معاويه » در عرض سالى دو بار پردهء « بيت » را تجديد مىكرد . همين طريقه در ميان « خلفاء » متداول بود ، تا دور خلافت به « مأمون » رسيد . در زمان آن در عرض يك سال سه بار تجديد كساء مىنمودند . دفعهء اول از ديباج سرخ در روز « ترويه » « 4 » ؛ دويّم ، باز از پارچهء قباطى در غرّه شهر رحب ؛ سيّم در بيست و هفتم رمضان از ديباج سفيد . « مأمون » روزى از حضار پرسيد : بهترين رنگها براى پرده چيست ؟ گفتند : ديباج احمر زودتر از ابيض كهنه مىشود ، ولى ديباج ابيض خوشرنگتر است . امر كرد هربار با يكى بپوشانند . انتهى . على اى حال ، معلوم نيست كه در كدام سال و به چه مناسبت ، نسج كساء بيت به اهل « مصر » و مصارف آن به عهدهء « خديو » آنجا مقرّر شده ، كه همه ساله به مخارج 000 ، 12 جينهء مصرى تا موسم حركت حمل « مصر » تمام كرده ، كه طايفه « فاطميين » حامل شده ، به مكه مىآورند . پردهء بيت عبارت از حرير ضخيم است ، كه آيهء مباركهء « حج » را در سمت فوقانى آن به خط « ثلث » با مفتول دوختهاند و كلمات طيّبات « لا إله الا اللّه جل جلاله و محمد رسوله » را در اطراف و جوانب آن منسوج ساختهاند و پردهء باب « بيت » را به همين قسم به آيات قرانى و احاديث منسوج نمودهاند . اين پرده را روز « عيد اضحى » « 5 » با حضور شرفا تجديد نموده ، « كسا » سابق بيت را قطعهقطعه ، تبركا به حجاج مىفروشند . در ذكر باب و جوف بيت شريف در « بيت » در ديوار شرقى ، در قرب « ركن عراقى » نزديك به « حجر الاسود » به
--> ( 1 ) . سه تن از خلفاى راشدين ، يعنى جانشينان پيامبر اسلام ، ابو بكر ، عمر و عثمان ، كه از سال 11 تا 35 ه . ق . در مدينه حكومت كردند . ( 2 ) . ثياب قبطيه يا قباطى يا قبطى ، كتان باريك سفيدى است كه به « قبط » مصر منسوب است . ( 3 ) . جامهاى كه تاروپود آن از حرير باشد . ( 4 ) . روز هشتم ذى حجه . ( 5 ) . عيد قربان .