هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

27

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

افتخار عاليجاه مشار اليه مىرسد . شرح فرمان مبارك آن‌كه در آن‌جا مشغول به خدمات افواج نظام باشد و تفنگ و اسباب اهل نظام را بازديد نمايد و به امورات ايشان برسد كه كلا حاضر و موجود باشند كه هنگام احضار ، ناتمامى در كار نباشد و مترصد حكم و فرمايش جداگانه باشد كه بعد از عيد نوروز او را با سرباز احضار خواهيم نمود . حال استدعاى دولتخواه اين است كه هر كار كارفرمايان دولت پادشاهى در آن جا چندان خدمتى به عاليجاه مشار اليه ندارند و بودن او را در آن‌جا چندان لزومى ندارد ، احضار فرمايند كه آمده ، در اين‌جا شرف‌اندوز حضور مهر ظهور شاهنشاهى گردد و تقبل آستان حاصل نمايد و چنان‌چه در آن‌جا به خدمت پادشاهى است دولتخواه خواهش اين ندارد كه مشار اليه را احضار فرمايند . در هر باب براى رأى كاركنان دولت قاهره شاهنشاهى است ، خواه احضار فرمايند و خواه در همان‌جا مأمور به خدمت نمايند و هرگاه هم مشار اليه حال عازم دربار جهان مدار گردد ، زودتر از يك ماه نمىتواند مراجعت نمايد كه از عهدهء خدمات مرجوعه به خود برآيد . چون واجب بود ، جسارت نمود . » « 1 » در نامه 5 رمضان 1252 ه . ق . كه از « وزارت دول خارجه ايران » به « سفارت انگليس » در موضوع « درخواست اعزام مستر تاد و فرنت « 2 » به دار الخلافه » نوشته شده ، آمده است :

--> ( 1 ) . اسنادى از روابط ايران و انگليس در عهد محمد شاه قاجار ، 146 - 147 . ( 2 ) . سرهنگ فرانسيس فرانت ( Colonel Francis Farrant ) ، مأمور حكومت هند در ايران جهت سازمان دادن به نيروى سوارنظام فتحعلى شاه در 1833 م . وى به‌خاطر كمك به محمد شاه در تصاحب تخت سلطنت موفق به دريافت نشان درجه دو شير و خورشيد شد . دبير خصوصى سرجان مك نيل فرستادهء بريتانيا در 1837 م . و يكى از همراهان وى در مسافرت به هرات در سال 1838 م ؛ دريافت نشان درجه يك شير و خورشيد به خاطر سوابق خدمت در ايران ؛ فرمانده موقت اسكورت هيئت ديپلماتيك در دسامبر 1844 م ؛ عضو هيئت مأمور از طرف جاستين شيل براى شركت در كميسيون ارزروم به منظور بررسى اختلافات ايران و عثمانى ، از چهاردهم اكتبر 1842 م . ؛ وى به مجرد ورود ، از طرف سر استراتفورد ردكليف سفير انگليس در قسطنطنيه ( استانبول كنونى ) ، مأمور تهيهء گزارشى دربارهء كشتار ساكنان ايرانى به دست سربازان عثمانى به فرماندهى نجيب پاشا شد . كاردار از 21 اكتبر 1847 م . تا اواسط اكتبر 1849 م . كه به منظور ملاقات به جاستين شيل و سپس خروج از ايران عازم تبريز شد . وى در سال 1848 م . به مناسبت جلوس ناصر الدين شاه به تخت سلطنت موفق به دريافت تمثال شاه گرديد . مرگ : اوت 1868 م . ( ديپلمات‌ها و كنسول‌هاى ايران و انگليس ، 76 - 77 )