از ولايت « دلفى يونستان » ، « قسطنطنين بزرگ » - كه همان بانى ثانى « اسلامبول » است - حمل‌ونقل داده ، در اين‌جا قائم ساخت ، كه حالا از سر آن عمود ، علامت شكستگى هست . و ديگر « جامع اياصوفى » است - كه برحسب قدمت و زينت ، تفوق بر همهء مساجد دارد ، بلكه در همهء روى زمين مسجدى بدين زينت و جامعى بدين رتبت موجود نيست . بناى او 334 سال قبل از هجرت واقع شده [ است ] . بعد از آن « جامع سلطان بايزيد » است ، كه در سنهء 903 [ ه . ق . ] بنا شد ؛ و يكى « جامع سلطان سليمان » است كه در سنهء 965 [ ه . ق . ] به انجام رسيده [ است ] و غير از اين ، چندين مساجد معتبر هست كه طلّاب در هر يكى مشغول تحصيل هستند و هر يكى را موقوفاتى است كه به طلاب رسيده [ و ] به آسودگى مشغول تحصيل هستند . در جميع مدارس ، « كتابخانهء » معتبر هست كه از هر قسم كتاب در آنجا موجود و يافت مىشود . مدارس مخصوصهء دولتى ، كه در 3 قطعه واقع است ؛ مشهورترين آنها : [ 1 ] رشيديه و [ 2 ] ابتدائيه [ 3 ] مكتب حربيّه [ 4 ] طبّيه [ 5 ] اعداديّه [ 6 ] بحريّه [ 7 ] صنايع [ 8 ] ملكيّه است . در اين مدارس ، هريك از متعلمين مشغول تحصيل انواع علوم هستند ، و چند مكاتب اناثيّه غير از اينها هست كه دختران خوردسال در اين مكاتب در مدّت 4 سال ، تعليمات ذيل را تحصيل كرده ، به مرتبهء كمال مىرسند : در سال اول : [ 1 ] علوم دينيّه [ 2 ] اخلاق [ 3 ] معلومات نافعه [ 4 ] لسان عثمانى [ 5 ] حساب و [ 6 ] ثلث رقعه « 1 » . در سال دوم : [ 1 ] علوم دينيّه [ 2 ] عربى [ 3 ] فارسى [ 4 ] حساب [ 5 ] تاريخ [ 6 ] ثلث رقعه [ 7 ] خياطت . در سال سيّم : [ 1 ] عربى [ 2 ] فارسى [ 3 ] لسان عثمانى [ 4 ] املا [ 5 ] حساب [ 6 ] جغرافى [ 7 ] علوم دينيّه [ 8 ] قرائت تركيه [ 9 ] تاريخ [ 10 ] ثلث رقعه و [ 11 ] نقش . در سال چهارم : [ 1 ] علوم دينيّه [ 2 ] قرائت تركيه [ 3 ] عربى [ 4 ] فارسى [ 5 ] لسان عثمانى [ 6 ] املا [ 7 ] حساب [ 8 ] جغرافى [ 9 ] قواعد [ 10 ] تاريخ [ 11 ] ثلث رقعه [ 12 ] نقش .

--> ( 1 ) . نام خطى از خطوط هفتگانه اسلامى .