هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )

147

سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )

هم بياموزند . 3 باب حمام دارد . مسلم و غير مسلم تردد مىنمايند . « خزانه دولتى » نزديك « ديوان‌خانه » است كه معادل 000 ، 15 « منات » « 1 » نقد هميشه موجود است ، كه در حين لزوم به مصارف دولتى خواهد رسيد . اين رسم در كل ممالك « روسيّه » معمول است كه ماليات هر ولايتى در مقرّ حكومت جمع مىشود . قوّهء « حربيّه » در اين شهر خيلى كم است ، ولى به جهت حفظ و حراست شهر 500 نفر « سالدات » « 2 » موجود است ، كه صبح‌ها مشغول « مشق » اند و شب‌ها دسته دسته « قراولى » مىنمايند . در فصل تابستان ، اهل شهر به جهت ييلاق به كوهى كه در دو فرسخى شهر واقع است ، مىروند . مشهور است كه در وسط همان كوه غارى است معروف به مغار اصحاب كهف . عقيدهء بعضىها بر اين است كه همان « غار » اين است و حال آن‌كه در ضمن تحقيق « بلدان » در كتاب « اخبار الدّول » « 3 » در شرح بلدهء « افسوس » مسطور است : « افسوس ، مدينة بارض روم به نيت فى سنه من ملك داود ( عليه السلام ) و هى مدينة دقيانوس الجبّار الّذى منه هرب اصحاب الكهف و بين الكهف و المدينة مقدار فرسخين و هو غار فى جبل الينجلوس و اسم الغار جيرم » . و به زعم بعضى در « بلغار » است ، واقع در شمال ولايت « روم ايلى » « 4 » ، كه الآن هردو متعلق به دولت « عثمانى » است . در نزديكى شهر ، كه به فاصلهء يك فرسخ و نيم « معدن نمك » است ، منافع آن بعد از وضع مخارج سالى 000 ، 30 « منات » « 5 » كه تقريبا 000 ، 10 تومان « 6 » است ، عايد

--> ( 1 ) . در اصل : مناط ( 2 ) . سالدات ، واژه‌اى است رومى به‌معناى سرباز كه از كلمهء فرانسوى يا آلمانى « سولدات » ( Soldat ) اخذ شده است . ( 3 ) . ظاهرا منظور وى كتاب اخبار الدول ابو العباس دمشقى ( بغداد : بىنا ، 1282 ه . ق . ) است . ( 4 ) . روم ايلى يا روملى ( rumili ) كه در فرانسوى Roume ? lie نوشته مىشود . عثمانىها ممالكى را كه از اروپا به دست آورده بودند ، به نام « روم ايلى » ناميدند و تقريبا معادل تراكيهء قديم ، مقدونيه و تسالى و بخشى از يونان بود . گاه به معنى عام شبه جزيره بالكان و به معنى خاص تراكيه ، مقدونيه ، سلانيك و ادرنه بوده است . ( 5 ) . در اصل : مناط ( 6 ) . در اصل : دهزار تومان