رشت شهر رشت از بناهاى قديم نيست [ و ] تاريخ بناى آن همين لفظ رشت است ، كه در نهصد هجرى بنا شده است . و طول اين شهر ، از يك طرف منتهى مىشود به همين پل حاجى محمد باقر كه بر سر رود كلاسه رودبار است كه از اينجا به طرف عراق مىرود . و از يك طرف به پل چمارسرا منتهى مىگردد كه آن پل بر سر رودخانهء گوهررود است و از آنجا به فومن مىرود . و عرض اين شهر از يك طرف منتهى به صحراى ناصريه مىشود كه از آنجا به قراء اطراف مىرود ، و از يك طرف آن به رود كلاسه رودبار منتهى مىشود كه از آنجا به راه كوچه اصفهان و لاهيجان مىرود . كه رودخانهء كلاسه رودبار از يك طرف به عرض شهر رشت واقع شده و از يك طرف به طول شهر است . محله‌هاى رشت محلهء كياب ، محلهء زاهدان ، محلهء بازار ، محلهء صيقلان ، محلهء چمارسرا ، محلهء خميران زاهدان [ و ] محلهء خميران كياب . و محلهء آباد و معتبرش دو محله است كه اغلب خانه‌هاى اعيان و تجار معتبر در اين دو محله واقع شده است : يكى محلهء كياب ، كه عمارت دولتى و توپخانه و تلگرافخانه و خانهء قونسول انگليس كه متعلق به دولت است ، و سبزميدان و خانه‌هاى طايفهء حاجى محمدخانى كه محمود خان و حاجى معصوم خان و نصر اللّه خان باشند و خانه‌هاى اولاد ميرزا عبد الوهاب مستوفى ، همه در اين محله است . يكى محلهء زاهدان ، كه خانهء نشيمن كارگذارى كه متعلق به دولت است ، و خانه‌هاى امين ديوان و خانه‌هاى بيگلربيگى و كسانش ، و خانه‌هاى مرحوم ميرزا موسى نايب و مرحوم ميرزا زكى نايب و حاجى ميرزا نصير طايفه و حاجى حاكم ، و خانه‌هاى ساير طايفهء حاجى سميع و خانهء مرحوم حاجى ملا رفيع و خانهء حاجى محمد حسن