محمد حسين بن مهدى فراهانى

317

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

مولاى ام سلمة همسر رسول اللّه فراگرفت . نافع در 169 ه . ق . در مدينه درگذشت ( دهخدا ، جزوهء 92 ، ص 195 و معين ، ج 6 ، ص 2097 ) . 232 ر 14 - مالك ابن انس بن مالك الاصبحى الحميرى مكنى به ابى عبد اللّه از ائمهء مذاهب اسلام ( 179 - 97 يا 93 ه . ق . ) ، امام مدينه و بنيانگذار فرقهء مالكيه است ( يكى از چهار مذهب اهل سنت ) . مالك برعكس ابو حنيفه به احاديث و سنن و اطلاع از آنها و استناد بر آنها رغبت وافر داشت و احكام خود را با توجيه به آيات ، احاديث و سنن رسول و صحابه و اجتماع امت صادر مىنمود ( معين ، ج 6 ، ص 1884 و دهخدا جزوهء 195 ، ص 94 ) . 233 ر 15 - طايفهء اسماعيليه فرقه‌اى از شيعهء اماميه . ظهور اين فرقه اصلا نتيجهء اختلاف در امامت اسماعيل بن جعفر صادق ( ع ) با برادر او موسى بن جعفر بوده است . قايلان به حفظ امامت در خاندان اسماعيل به اسماعيليه يا باطنيه مشهورند . دعوت فاطميان به سرعت در يمن و بحرين و شام و فلسطين و ايران و شمال افريقا انتشار يافت ( معين ، ج 5 ، ص 9 - 148 ) . 233 ر 19 - آقا خان محلاتى حسن على شاه معروف به آقا خان اول پسر شاه خليل اللّه رئيس فرقهء « نزارى » اسماعيليه . فتحعلى شاه دختر بيست و سوم خود « سرو جهان خانم » را به زوجيت او درآورد و وى را حاكم قم و محلات نمود . و چون درباريان به احترام دامادى شاه او را « آقا خان » خطاب مىكردند ، بعدها پيروانش هم به همين اسم او را ناميدند . آقا خان در 1255 در جنوب و جنوب غربى ايران با كمك انگليسها اغتشاشات عجيبى به وجود آورد . بهمن ميرزا بهاء الدوله به مقابلهء او شتافت و پس از دو جنگ ، آقا خان به جانب لار و سپس از آنجا راه هند پيش گرفت و تا زمان مرگ 1881 م . رئيس فرقهء اسماعيليه بود ( دايرة المعارف فارسى ، ج 1 ، ص 181 و 182 و بامداد ، رجال ايران ، ص 354 به بعد ) . 233 ر 22 - شاه خليل اللّه پسر ميرزا ابو الحسن خان معروف به سيد كهكى رئيس