محمد حسين بن مهدى فراهانى

284

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

و قريب به همين عمارت ، آشپزخانهء مفصل درست كرده و در حيات ميرزا مهدى خان اين باغ بسيار خوش وضع و باصفا بوده است ، ولى اين اوقات كه در دست اين ميرزا موسى خان منجم‌باشى است خيلى خراب شده و اگر چندى ديگر به همين حالت باشد به كلى ويران خواهد گشت . اين منجم‌باشى دخترزادهء امين ديوان و بسيار لاابالى و عياش و بىكفايت است و حكومتش در لنگرود ارثى است و مثل حكومت عبد الحسين خان پسر محمود خان در فومن است . و اين زمان فصل گل نرگس اين باغ بود و خيلى صفا داشت . شب را مانده و صبح به لاهيجان مراجعت كردم . حركت از لاهيجان بارى شب بيست و سيم از رشت از راه كوچه اصفهان كه در نهايت خرابى است ، روانهء لاهيجان گشته و عصر روز بيست و سيم به لاهيجان رسيد و بعد از پانزده شب توقف در آنجا ، روز هشتم شهر ربيع الاخر از لاهيجان حركت كرده از راه نصر اللّه آباد و سنگر روز نهم وارد شهر رشت گشته ، در آنجا هم دو سه روزى مانده روز دوازدهم شهر ربيع الاخر قريب به ظهر با مال چاپارى روانهء طهران شدم . و با اينكه دهم و دوازدهم جدى بود هيچ‌جا سرما و برف نبود و هوائى در نهايت طراوت داشت خاصه در رودبار زيتون ، كه درختها و زير درختها همه سبز و خرم و هواى خيلى خوشى مشاهده شد كه به اين خوبى هوا كمتر ديده بودم . و هوا به همين قسم بود تا وقتى كه به وسط گردنهء خرزان رسيد ، و اين سمت گردنه كه جزو گيلان است باران مىآمد و هوا سرد نبود و همين‌كه قريب به سر گردنه و در جزو خاك قزوين شد هوا در نهايت سردى گشت و در كمال شدت بوران آمد و برف در زمين بسيار بود خاصه اين طرف و آن طرف قريهء خرزان و محاذى قريهء اسمعيل‌آباد . به‌طورى برف آمده كه مال چاپارى در نهايت اشكال مىرفت . همين‌كه قدرى از اسمعيل‌آباد گذشت راه بهتر گشته و برف كمتر شد تا قزوين . ورود به طهران و صبح روز چهاردهم شهر ربيع الاخر را در قزوين رسيده آن روز را تا يك ساعت به غروب مانده در قزوين بود . از قزوين به كالسكه نشسته و صبح روز پانزدهم شهر ربيع الاخر به سلامتى وارد دار الخلافهء طهران گشت . و صلى اللّه على سيدنا محمد النبى و آله الطيبين فى سنه هزار و سى صد و سه [ ه . ق . ]