مىخواهند امتعهء بسيار داخل او شده و خارج نشود ، بدين واسطه از هر متاعى كه داخل باتوم نمايند گمرك نمىگيرند . اما اگر بخواهند آن متاعى را كه از خارج آورده و داخل باتوم نموده‌اند از باتوم بيرون بزند ، يعنى به مملكت روسيه ببرند ، آن وقت در باتوم در كمال دقت و سختگيرى گمرك فوق‌العاده مىگيرند . مثلا از يك من تبريز خرما كه قيمت آن يك قران است معادل يك قران گمرك دريافت مىدارند ، و از پنج ذرع ماهوت قريب به قيمت او ، گمرك مطالبه مىكنند . مىتوان گفت از تمام اشياء معادل قيمتش گمرك مىگيرند حتى اگر كسى دو من برنج يا دو من نان سخارى به جهت خوراك خود همراه داشته باشد ، معادل قيمت آن گمرك خواهند گرفت . گاهى شده كه شخص انجير يا خرما يا پياز و غيره هرچه از مأكول و مشروب داشته چون مىدانسته‌اند كه ناچار از نبردن است ، كسى از او نخريده و از ترس گمرك دور انداخته است . چنانچه ما خود چند جعبه انجير ازمير و هفت هشت من خرماى مدينه همراه داشتيم از ترس زيادى گمرك به همان دلالهاى ايرانى مفت واگذاشتيم . و از البسهء پوشيده شده كه خيلى مستعمل و كهنه نباشد نيز گمرك مىگيرند ، اگر فرضا يك جفت جوراب نو پوشيده نشده داشته باشد گمرك مطالبه خواهند كرد . بدون استثنا از جميع اشياء گمرك مىگيرند حتى از قفس مرغها . و براى هر شخصى تا معادل يك منات اشياء گمركى را گمرك نمىگيرند و از يك منات كه اسباب گمركى او گذشت ديگر اين يك منات را هم منظور نداشته و تمام و كمال گمرك از او گرفته مىشود . و در ميان تمام بارها و بسته‌ها و بقچه‌ها و جعبه‌ها و كيفها و ظرفها را مىگردند حتى مخده و لحاف و متكا را مىشكافند و مىبينند ، و جيب و بغل اشخاص را تجسس مىكنند . اگر فرضا كسى دو تا چاقو يا دو تسبيح در جيب و بغل داشته باشد از يكى گمرك خواهند گرفت . و در ميان عمارت گمرك نرده [ اى ] آهنى است و به ملاحظهء اينكه مبادا اشخاص چيزى از گمرك بگريزانند . صاحبان مال آن طرف ايستاده‌اند و اموالشان را بى - صاحب اين طرف مىريزند كه عملجات گمرك به دقت اسبابها را بدون حضور صاحبش بگردند و ببينند . و عملجات گمرك‌شان و سالداتى كه قراول و مستحفظ آنجا هستند غالبا دزد و طرارند و در نهايت تردستى و چابكى هرچه ممكن شود از اسباب سرقت مىنمايند