محمد حسين بن مهدى فراهانى
209
سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )
سر كوههاى منى علم زرد مىزنند كه علامت بودن ناخوشى است ، كه حجاج تكليف خود را بدانند . و همين زدن علم زرد اسباب وحشت شده و بسيارى از ترس مى - ميرند . و اگر ناخوشى مسرى نيست باز به جهت احتياط از اسلامبون معين مى - كنند كه دو روز يا سه روز حجاج در قرانطين باشند . و از هر راهى بروند قرانطين خواهند داشت مگر از راه بمبئى و بوشهر . و تفصيل قرانطين در جاى خود مفصلا ذكر خواهد شد . طواف كعبه بعد از قربانى در روز عيد ، آن وقت حجاج تقصير مىكنند يعنى سر مىتراشند يا ناخن و شارب مىگيرند . و بعد از آن براى طواف خانهء كعبه در همان روز عيد يا روز يازدهم پياده يا به الاغهاى كرايه به شهر مكه مىروند و غسل نموده به مسجد الحرام رفته هفت شوط طواف حج تمتع بجا مىآورند . پس از آن دو ركعت نماز همين طواف را در مقام ابراهيم مىنمايند ، بعد ما بين صفا و مروه هفت مرتبه سعى مىكنند . و شيعهها بعد از آنكه طواف حج تمتع و سعى صفا و مروه را بجا آوردند ، هفت شوط طواف نساء بجا مىآورند و دو ركعت نماز طواف نساء مىنمايند و به منزل خود آمده لباس احرام بيرون آورده لباس مىپوشند و تمام آن چيزهائى كه بر آنها حرام شده بود حلال مىشود . و دوباره به منى مراجعت كرده شب يازدهم و دوازدهم را در منى مىمانند . و در هر دو روز از آن سنگهاى مشعر ، هفت عدد سنگ بر جمرهء اول و هفت عدد بر جمرهء ثانى و هفت عدد بر جمرهء آخر ، سنگ مىزنند . جشن و سرور حجاج و شب يازدهم در ميان حجاج عيشى به جهت فراغت اعمال است . شاميها و مصريها كه حمل همراه دارند آتشبازى مفصل مىكنند . شريف هم آتشبازى مىنمايد . و عسكر متوقف در حجاز هم شليك مفصلى به اقسام مختلف مىنمايند . شنيدم در چند سال قبل ، دو سال كه حاجى ميرزا حسن خان قونسول جده و مكه بود ، در شب يازدهم آتشبازى خيلى مفصلى نمود . و بعد از ظهر روز دوازدهم اغلب به مكهء معظمه مراجعت مىكنند و بعضى هم شب سيزدهم را باز در منى مىمانند ، و قبل از ظهر سيزدهم را هم رمى جمره نموده بعد از ظهر سيزدهم به مكه مىآيند ، و ديگر فارغ از اعمال واجبه شده روزى يك مرتبه يا دو مرتبه هرقدر در مكه باشند طواف مستحب بجا مىآورند .