مىتافت اگر پرتوى از شمس جمالش * بر روزن دل ، تا به قيامت بدويديم اين مستى و بيهوده درائى كه تو بينى * زان روست كه يك جرعه زجامش بچشيديم گلبن به دو صد خار جهان صبر نموده * تا يك گلى از باغ وصال تو بچيديم مسجد الحرام جديد اما تفصيل مسجد الحرام و ابواب آن و خانه و ركن و مقام از اين قرار است كه عرض مىشود : ابواب مسجد ابواب مسجد الحرام حاليه ، بعضى سه در پهلوى يك‌ديگر و بعضى دو در ، و بعضى يك در است . و همه از قرار تفصيل ذيل‌اند : باب السلام ، سه باب . باب الدريبه ، يك باب . باب المحكمه ، يك باب . باب الزياره ، سه باب . باب القطبى ، يك باب . باب العتيق ، يك باب . باب الباسطيه ، يك باب . باب العمره ، يك باب . باب ابراهيم ، يك باب . باب الوداع ، دو باب . باب النعوش ، دو باب . باب ام هانى ، دو باب . باب جياد ، دو باب . باب الشريف منصور ، دو باب . باب الصفا ، پنج باب . باب الخليفتين ، دو باب . باب على ، سه باب . باب العباس ، سه باب . باب النبى ، دو باب . باب قايت بيگ ، يك باب . باب السلاميه ، يك باب . باب الماس ، دو باب . باب الزماميه ، يك باب . مناره‌هاى مسجد در بعضى از اين درها كه ساخته‌اند منارى هم در پهلوى همان در ساخته‌اند از قرار تفصيل . منارهء باب السلام ، منارهء باب الزياره ، منارهء باب المحكمه ، منارهء باب العمره ، منارهء باب الوداع ، منارهء باب على [ و ] منارهء باب قايت بيگ . بناى داخلى مسجد و بعد از آنكه داخل مسجد الحرام مىشوى ابتدا ايوانى دورتادور مسجد الحرام است كه روى آن پوشيده و گچ‌كارى و نقاشى كرده‌اند . و عرض اين ايوان همه‌جا نوزده قدم است . و در زير ايوان سرتاسر بعضى جاها اطاق و فضا هم دارد كه جاى خدام و فروش و جاروب و مكتب‌خانه و كتاب‌خانه و چراغخانه و غيره است . و از تمام درهائى كه ذكر شد از هر درى ، شخص وارد بشود اول وارد اين ايوان خواهد شد .