سنى و مذهب اربعه دارند و به ندرت شيعهء اثنى عشرى و زيدى هم در اينها يافت مىشود . و همه ساله از چهل هزار الى پنجاه هزار دريافت حج مىنمايند و چيزى به حكومت و شريف نمىدهند ، الا جمالها و حمله‌دارها ، كه هر شترى به حاجى كرايه مىدهند چه از جده به مكه و چه از جده به سعديه و چه از مكه به عرفات و چه از مكه به مدينه و ينبع ، در همهء اينها به اختلاف چيزى به شريف و پاشا خواهند داد . و در هذه السنه از اهالى حجاز قريب پنجاه هزار نفر حج كردند . كرايهء حجاج در مملكت حجاز اما به جهت كرايهء مال حجاج در مملكت حجاز اعم از جده به سعديه و مكه ، يا از مكه به عرفات ، يا از مكه به مدينه و ينبع ، از جانب شريف مكه براى هريك از طوايف حجاج مخرجى معين است ، به اين معنى كه شش نفر مخرج معين كرده‌اند ، يكى مخرج حجاج ايرانى است ، يكى مخرج حجاج عثمانى است ، و يكى مخرج اهالى جاوه است ، و يكى مخرج حجاج هندوستانى است ، و يكى مخرج حجاج مغربى ، و يكى مخرج حجاج مصرى است . و كار اينها اين است كه با يك‌ديگر مىنشينند و مشورت مى - كنند و تعيين كرايه را همه‌سال به اختلاف احوال مىنمايند . و كرايهء مال حجاج در هر نقطهء حجاز به اطلاع و تعيين و دستيارى آنهاست . مثلا كرايهء از جده به سعديه و مكه ، و كرايهء از مكه به منى و عرفات ، و كرايهء از مكه به مدينه ، و از مدينه به ينبع و جده را مخرجين هرچه ميل خاطرشان است كرايه مىبندند ، و هرقدر قرار كرايه را دادند همان معمول و كسى مخالفت نخواهد كرد . و در هر شترى به جهت شريف و قونسول و مطوف و خودشان حقى منظور داشته و روى كرايه مىكشند . و مخرج ايرانيها شخصى است موسوم به محمد كابلى كه مرحوم حسام السلطنه او را چوب زد ، و هر ايرانى بايد به صلاح و صوابديد او مال كرايه كند . و از همين مخرجى خيلى صاحب مكنت و ثروت شده است . محل احرام بستن حجاج و يكى از مطالبى كه بايد در اين مقام نگاشت محل احرام بستن حجاجى است كه از راه دور مىآيند . اما حجاجى كه از بندر ينبع وارد مملكت حجاز مىشوند ، از دو حال بيرون نيست : يا از ينبع به مدينهء طيبه مىروند يا نمىروند ، اگر به مدينه رفتند و از مدينه خواستند به طرف مكه بيايند شيعه‌ها بايد در مسجد شجره كه به بئر على معروف و ميقاتگاه ذو الخليفه است و تا مدينه يك فرسخ و نيم است ، احرام ببندند . و سنيها از مسجد شجره احرام نمىبندند ، مىآيند در قريهء رابغ و آنجا