محمد حسين بن مهدى فراهانى

148

سفرنامه ميرزا محمد حسين فراهانى ( فارسى )

عثمانى را بيست و هفت قروش خودشان برمىدارند ، ولى از بس بار دارد در سواى مملكت مصر اين وجه داد و ستد نمىشود . و هيچ ولايتى اين پول را برنمى - دارند ، حتى در حجاز و آناطولى . و بيشتر پول معمولى مملكت مصر فرانك است كه مال دولت فرانسه و قريب بيست و پنج شاهى پول ايران است . قنسولگرى و اتباع ايران از غالب دول در اسكندريه قونسول هست و قونسول دولت عليهء ايران حاجى ميرزا حبيب اللّه خان كاشى بود ، كه در هذه السنه به جهت كارگذارى جده رفته ، و على الحساب حاجى محمد باقر نام تاجر كه سابقا معتبر بوده و حاجى ميرزا على نام ترك كه سمت نيابت قونسولگرى داشت ، به امور رعاياى ايران رسيدگى مىكردند . و در اسكندريه قريب دويست نفر از رعيت ايران هستند كه اغلب كاسب و قهوه‌چى و كاروانسرا دارند . تاجر آنها كم است . بقاع شهر و در وسط اسكندريهء حاليه سردابه‌ايست كه بر روى او بقعه [ اى ] سفيدكارى ساخته‌اند . و اين سردابه از زمين كوچه هفت پله گودتر است . در ميان سردابه دو مقبره است يكى را مىگويند قبر دانيال پيغمبر است و يكى را قبر لقمان حكيم مىدانند . و متولى و چراغى دارد و زيارتگاه اهالى است . اما در كتب چيزى نديده‌ام كه قبر دانيال و لقمان در اسكندريه باشد . و پهلوى اين سردابهء قبر دانيال ، گنبد بزرگى است . در آنجا چند مقبره است : يكى قبر سعيد پاشا والى مصر است كه در سنهء هزار و دويست و هفتاد و نه وفات يافته ، و يكى قبر حسين پاشا والى سودان پسر سعيد پاشا است كه در سنهء هزار و دويست و شصت و سه وفات يافته ، و يكى قبر ابراهيم پاشا والى مصر است . و قبور طوسون پاشا امير البحر ، و نعيم پاشا و چند نفر از اولاد محمد على پاشا نيز در آنجاست . و اين قبور در اين گنبد خدام و قراء هم داشتند . محلهء محموديه و منارهء آن در بيرون شهر اسكندريهء حاليه محله‌ايست كه محل محموديه مىگويند و اعراب سكنهء اسكندريه غالبا در آنجا متوقف‌اند . و شهر قديم قريب به محلهء محموديه بوده ، و آثار خرابه‌هاى شهر قديم الان در همان‌جا نمايان است . و منار سنگ حاليه هم در خرابهء همين محله است كه از سنگ مايل به سرخى و در آن نقاط سياه است . ابتدا چهار ذرع پايه