رود در اين گودالها مىآيد شب مىماند صاف مىشود ، صبح اين آبهاى صاف شده را با چرخ و اسباب بالا مىكشند و مثل شترگلو وارد شهر مىشود . از آنجا با لوله‌هاى آهنى به اطراف شهر تقسيم مىكنند . و در جميع خانه‌ها در هر مرتبه از اين لوله‌هاى آهنى پرآب كشيده ، و در هر خانه « 21 » هرچند شير كه بخواهند به اين لوله‌ها به كار مىگذارند . و به اختلاف مراتب هركس هرقدر آب در ماه مخارج دارد به همان ميزان پول آب او را حساب كرده ماه به ماه قبض داده و پول آب مى - گيرند . و در بمبئى هم همين قسم است منتها در آنجا چون در وسط كوه سد بسته و آب در بلندى واقع شده و به همه جاى شهر مسلط است حاجت به اين چرخ و اسباب ماشين نيست . و كمپانى فرانسه قرار داده بود تا بيست و پنج سال مال خود او باشد ، بيست و پنج سال مدت او سرآمده و الان متعلق به خديو مصر است كه از اين بابت سالى مبالغى به خديو مىرسد . رود نيل رود نيل ، جريان آن از جنوب به شمال و منشأ آن از جبال قمر و مصب آن بحر روم است كه بحر ابيض باشد . و طول آن بسيار است ، هيچ رودى اين‌قدر طول ندارد . و در تابستان آب آن زياد شود به خلاف نهرها و رودهاى ديگر . و در كتاب اسباب العجائب جهت بسيارى آب در تابستان را مىنويسد كه بحر روم ، كه مصب رود نيل است ، در فصل تابستان هيجان كند و موج زند و مثال سدى شده نگذارد آب نيل در وى ريزد ، و بدين واسطه آب بالا گيرد و زياد شود . و آب رود نيل اگرچه گل‌آلود است اما بسيار خوشگوار است . و صاحب مسالك الممالك مىنويسد كه منشأ آن از جبال قمر است و از بعضى از بلاد زنگ و حبشه گذشته به مملكت مصر آمده و در آنجا منقسم به هفت قسمت مىشود و يك قسمت آن به اسكندريه مىآيد . و در باب رود نيل چيزهايى غريب نوشته‌اند . من جمله در جامع الحكايات مىنويسد كه « در زمان جاهليت هرچند وقت آب نيل مىايستاد و حركت نمىكرد . دختران دوشيزهء صاحب جمال به زينت و زيور آراسته در وى مىافكندند ، دوباره حركت مىكرد و روان مىشد . و در زمان عمر بن الخطاب كه عمرو عاص حاكم مصر بود دوباره

--> ( 21 ) - اصل : خانه‌ها .